Vườn quốc gia Sông Thanh Việt Nam

Vườn quốc gia Sông Thanh nằm ở phía Tây Bắc tỉnh Quảng Nam, rộng hơn 76.500 ha, trải dài trên địa bàn 12 xã của 2 huyện Nam Giang và Phước Sơn thuộc khu vực biên giới Việt Nam – Lào, phía Nam giáp với tỉnh Kon Tum. Vườn quốc gia Sông Thanh có vị trí đặc biệt nằm giữa điểm kết thúc của dãy Trường Sơn Bắc, là nơi bắt đầu của dãy Trường Sơn Nam. Vườn nằm trên vùng núi thấp và trung bình, địa hình chia cắt phức tạp, có độ dốc lớn, tạo nên lưu vực đầu nguồn của hệ thống sông Vu Gia – Thu Bồn do 2 nhánh sông Bung và sông Cái hợp thành, chảy theo hướng Tây – Đông đổ ra biển tại Cửa Đại (thành phố Hội An).

Quyết định thành lập: Ngày 31/10/2000, ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam ban hành Quyết định số 3849/QĐ-UB về việc phê duyệt dự án đầu tư xây dựng Khu bảo tồn thiên nhiên Sông Thanh. Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công văn số 214/TTgNN ngày 09/02/2018 về việc chuyển hạng Khu Bảo tồn thiên nhiên Sông Thanh thành Vườn quốc gia, Uỷ ban nhân dân tỉnh Quảng Nam đã ban hành Quyết định số 3689/QĐ-UBND ngày 18/12/2020 về việc chuyển hạng Khu bảo tồn thiên nhiên Sông Thanh thành Vườn quốc gia Sông Thanh, tỉnh Quảng Nam.
Ngày 25/8/2021, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1432/QĐ-TTg về việc thành lập Ban quản lý Vườn quốc gia Sông Thanh trực thuộc ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam. Vườn quốc gia Sông Thanh nằm trên địa bàn 12 xã, gồm: Tà Bhinh, Tà Pơ ơ, Cà Dy, Chà Val, La Dêê, Đắk Tôi, Đắc Pre, Đắc Pring thuộc huyện Nam Gang và Phước Xuân, Phước Năng, Phước Mỹ, Phước Công thuộc huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam.

Tổng diện tích: 76.669,68 ha
– Phân khu bảo vệ nghiêm ngặt: 58.225,98 ha
– Phân khu phục hồi sinh thái: 18.367,2 ha
– Phân khu hành chính, dịch vụ: 76,50 ha

HỆ SINH THÁI ĐẶC TRƯNG
Vườn quốc gia Sông Thanh tiếp giáp với các Khu bảo tồn thiên nhiên: Ngọc Linh (tỉnh Kon Tum), Ngọc Linh (tỉnh Quảng Nam) và Khu bảo tồn loài Sao La (tỉnh Quảng Nam) tạo thành vùng sinh thái liên tục trong hành lang đa dạng sinh học của dãy núi Trung Trường Sơn; nằm trong 200 trung tâm đa dạng sinh học toàn cầu (Global 200, WWF 2000); Vùng chim quan trọng (IBA) và Vùng chim đặc hữu (EBA) của Thể giới.

Hệ thực vật:
Đã ghi nhận có 899 loài, 537 chi, 161 họ thuộc 6 ngành thực vật bậc cao có mạch. Trong đó, có 101 loài thuộc Danh lục đỏ quốc tế IUCN, Sách đỏ Việt Nam năm 2007 và Nghị định số 06/2019/ NĐ-CP, như: Lim xanh (Erythrophleum fordii), Pơ mu (Fokienia hodginsii), Lan kim tuyển (Anoectochilus setaceus),… 899 loài thực vật 101 loài thuộc Danh lục đỏ quốc tế IUCN, Sách đỏ Việt Nam và NĐ số 06/2019/NĐ-CP.
Vườn quốc gia Sông Thanh có những giá trị bảo tồn cấp quốc gia và toàn cầu với hệ thực vật vô cùng phong phú và đa dạng khi có hơn 899 loài thực vật bậc cao, trong đó có 101 loài trong Sách Đỏ. Đặc biệt, Vườn có một số loại quý, hiếm như: Trầm hương, Lan Kim tuyến, Chò chỉ Lào, Mây sông Thanh, Lá nón Trung Bộ. Vườn quốc gia Sông Thanh còn là một khu vực rừng hỗn giao tập trung hàng trăm hecta loài Phơmu, đây là kiểu rừng độc đáo cần được bảo vệ.

Hệ động vật:
Về động vật, Vườn quốc gia Sông Thanh đã ghi nhận 68 loài thú, 130 loài Chim, 112 loài Bò sát, 56 loài Lưỡng cư, 103 loài Cá và nhiều loài động vật không xương sống. Trong đó, có nhiều loài động vật nguy cấp, quý, hiểm như: 22 loài Thú, 12 loài Chim, 23 loài Bò sát, 4 loài Lưỡng cư và 12 loài Cá trong Sách đỏ Việt Nam năm 2007; 45 loài Thú, 15 loài Chim, 56 loài Bò sát và 01 loài Cá trong Danh lục đỏ quốc tế IUCN (2019]; 23 loài Thú, 12 loài Chim, 17 loài Bò sát trong Nghị định số 06/2019/NĐ-CP. Đặc biệt ở lớp thú, có tới 22 loài nằm trong Sách đỏ Việt Nam năm 2007 và 45 loài nằm trong Danh lục đỏ quốc tế IUCN. Có 16 loài Chim trong Sách đỏ Việt Nam năm 2007 và 15 loài có tên trong Danh lục Sách đỏ quốc tế IUCN, điển hình như: Voọc chà vá Pygathrix nemaeus, Mang lớn Muntiacus vuquangensis, Mang trường sơn Muntiacus truongsonensis, Vượn đen Nomascus gabriellae, Gấu ngựa Ursus thibetanus, Trĩ sao Rheinardia ocellata, Cu xanh mỏ quặp Treron curvirostra,…
Vườn quốc gia Sông Thanh có vai trò quan trọng trong bảo tồn thiên nhiên ở Việt Nam và toàn cầu bởi các đặc điểm mà hiếm khu vườn nào khác có được. Cụ thể, Vườn nằm hoàn toàn trong một khu rừng đặc dụng lớn, có vai trò kết nối sinh cảnh với Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Linh (tỉnh Quảng Nam), Ngọc Linh (tỉnh Kon Tum), Khu bảo tồn loài và sinh cảnh Voi – Quảng Nam… tạo ra một trong những vùng có diện tích rừng tự nhiên liên tục lớn, lên đến 500.000 ha ở khu vực miền Trung và cả nước…

Hoạt động du lịch
Vườn quốc gia Sông Thanh ra đời không chỉ có ý nghĩa bảo tồn mà còn tác động tích cực đến sự phát triển kinh tế – xã hội của địa phương; thúc đẩy các hoạt động bảo tồn hệ sinh thái rừng nhiệt đới, các loài động vật quý hiếm, khu rừng Trường Sơn; là cơ hội để thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng sống tại huyện Nam Giang, huyện Phước Sơn và của toàn tỉnh vào công tác bảo vệ tài nguyên; bảo vệ, bảo tồn thiên nhiên; phát huy thiết thực việc khai thác các giá trị cảnh quan thiên nhiên với tiềm năng về du lịch khác như: Đường Hồ Chí Minh lịch sử, các di tích nền văn hóa Sa Huỳnh, các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể của cộng đồng dân tộc thiểu số vùng Tây Quảng Nam, nhằm cải thiện sinh kế địa phương thông qua các hoạt động sử dụng và phát triển bền vững tài nguyên.
Những hoạt động du lịch gần gũi với thiên nhiên được nhiều “tín đồ du lịch” ưa chuộng trong thời gian gần đây. Bởi lẽ, thông qua các trải nghiệm đó, du khách có thể khám phá những điều kì thú trong thiên nhiên và cảm nhận bầu khí trong lành nơi ngoại ô. Tại vườn quốc gia Sông Thanh cũng có tổ chức nhiều hoạt động du lịch sinh thái – cộng đồng như marathon băng rừng tại Khe Ru, trekking, chèo thuyền trên dòng sông Thanh,…
Ngoài ra, bạn cũng có thể tham gia các tour du lịch trải nghiệm như tour từ Khe Ru đến tháp Ba Tầng, trải nghiệm du lịch tuần tra bảo vệ rừng, ghé thăm trạm Khe Ru để quan sát thảm động thực vật phong phú hay tour khám phá các di tích văn hóa Sa Huỳnh. Một số tour tìm hiểu văn hóa của cộng đồng dân tộc thiểu số tại tỉnh Quảng Nam cũng nhận được sự quan tâm của đông đảo du khách thập phương. Với các bạn trẻ, hoạt động cắm trại qua đêm, tham quan thác Grăng, cầu Thác Nước có lẽ là những trải nghiệm thú vị hơn cả.
Xung quanh vườn quốc gia là khu vực sinh sống của nhiều dân tộc anh em, tạo nên sự đa dạng về bản sắc văn hóa. Khi đến đây, du khách có thể tìm hiểu về cuộc sống sinh hoạt của người dân, khám phá văn hóa làng nghề truyền thống hoặc thưởng thức các món ẩm thực độc đáo. Bạn cũng có thể tản bộ hoặc đi xe đạp qua các bản làng để tham quan những ngôi nhà của người Giẻ Triêng, Cơ Tu và Mơ Nông.

Nguồn tham khảo: Vườn quốc gia Sông Thanh Việt Nam.