Đặc điểm chung

Meliaceae Juss., 1789 - Họ thực vật hạt kín thuộc bộ Bồ hòn Sapindales. Đây là một trong những họ cây gỗ quan trọng nhất của vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, với nhiều loài cho gỗ quý, dược liệu và hợp chất trừ sâu sinh học. Theo phân loại hiện đại, họ này có khoảng 50 - 58 chi, 700 - 800 loài. Ở Việt Nam có khoảng 20 chi, 65 loài.
Meliaceae chủ yếu là cây gỗ, cây bụi (ít gặp), cao từ 3 đến 60 m. Một số loài gỗ lớn có thể vượt quá 70 m. Lá kép lông chim 1 đến 2 lần, ít khi lá đơn, phiến lá chét nguyên hay có khía răng, mọc cách, không có lá kèm nhiều loài có mùi thơm nhẹ khi vò lá, rất gần với họ Cam Rutaceae và có nhiều điểm chung với họ Thanh thất Simaroubaceae. Hoa nhỏ màu trắng, vàng nhạt hoặc hồng nhạt thường mọc thành chùm có 4 - 5 cánh, hoa hoa lưỡng tính, nhị thường hợp thành ống, giữa các bao phấn thường có mấu lồi hoặc những phiến dạng cánh hoa. Bộ nhụy gồm 4 - 5 lá noãn hợp paracarp (hợp bên lá noãn), nhiều loài các chỉ nhị dính nhau thành một ống nhị (staminal tube) bao quanh vòi nhụy, rất hữu ích trong nhận dạng họ. Hoa được thụ phấn chủ yếu bởi ong, ruồi, bướm. Quả rất đa dạng từ quả nang, quả mọng đến quả hạch. Ở nhiều loài hạt có áo hạt, hoặc nội nhũ chứa nhiều dầu. Meliaceae có nhiều các hợp chất limonoid, triterpenoid, alkaloid flavonoid, đặc biệt hợp chất Azadirachtin từ cây Neem - Azadirachta indica là một trong những chất trừ sâu sinh học hiệu quả nhất có nguồn gốc thực vật. Chất này làm côn trùng giảm ăn lá, cản trở quá trình lột xác và sinh sản, nhưng không phải là thuốc trừ sâu vô cơ.
Các nghiên cứu ADN cho thấy Meliaceae xuất hiện khoảng 80 - 90 triệu năm trước, vào cuối kỷ Cretaceous. Họ đa dạng hóa mạnh trong kỷ Paleogene, cùng với sự mở rộng của rừng mưa nhiệt đới. Trong kỷ Neogene, nhiều dòng thích nghi với các môi trường từ rừng mưa ẩm đến rừng khô và rừng gió mùa. Meliaceae có quan hệ họ hàng gần với họ Cam Rutaceae, Thanh thất Simaroubaceae, Trám Burseraceae.