Đặc điểm chung

Thymelaeaceae Juss., 1789 - Một họ thực vật hạt kín thuộc bộ Bông Malvales. Họ này rất đặc biệt với các loài tạo trầm hương (agarwood) và kỳ nam, đồng thời bao gồm nhiều cây bụi và cây gỗ có hoa thơm, vỏ rất dai nhờ chứa các sợi libe phát triển. Có rất ít về các mối quan hệ của họ này với các họ khác trong bộ Bông Malvales. Các ước tính gần đây về số lượng loài trong Thymelaeaceae trên thế giới có khoảng 50 chi, 650 loài. Việt Nam có 7 chi, 15 loài.
Thymelaeaceae  gồm cây bụi, cây gỗ nhỏ, cây gỗ trung bình, hiếm khi là dây leo. Thân Vỏ rất dai do có nhiều sợi libe. Một số loài tiết nhựa hoặc tạo nhựa thơm khi bị tổn thương. Lá đơn, mép nguyên, mọc đối hoặc mọc cách, không có lá kèm. Hoa nhỏ màu trắng, vàng, lục hoặc hồng có mùi thơm ở nhiều loài. Cánh hoa dạng tán hay chuỳ, có cuống dài, mẫu 4 - 5, 5 vòng, trung đới rộng. Bầu 2 ô. Cánh hoa thật thường không có hoặc rất tiêu giảm, phần giống "cánh hoa" thực chất là đài hoa dạng cánh (petaloid sepals). Thụ phấn bởi ong, ruồi, bướm, bướm đêm. Quả mọng, quả hạch, quả nang. Hạt có áo hạt (aril), hấp dẫn chim và kiến tham gia phát tán. Điểm đặc biệt của Thymelaeaceae là khả năng tạo trầm hương ở một số loài thuộc chi Aquilaria. Khi thân cây bị nấm Cytosphaera mangiferae xâm nhập, hoặc bị tổn thương cơ học. Cây sẽ tiết ra một loại nhựa thơm để tự bảo vệ. Theo thời gian, phần gỗ chứa nhựa này trở thành trầm hương hoặc kỳ nam.
Các nghiên cứu phát sinh chủng loài cho thấy Thymelaeaceae xuất hiện khoảng 80 - 100 triệu năm trước, vào cuối kỷ Cretaceous. Họ đa dạng hóa mạnh trong kỷ Paleogene và tiếp tục trong kỷ Neogene. Sự tiến hóa của hoa không có cánh thật và đài hoa màu sắc nổi bật được xem là một chiến lược thu hút côn trùng thụ phấn với chi phí năng lượng thấp hơn. Thymelaeaceae  còn là nhánh tiến hóa quan trọng của bộ Malvales, thể hiện sự đa dạng trong chiến lược phòng vệ. Khả năng tạo nhựa thơm ở chi Aquilaria là một thích nghi đặc biệt trước tổn thương và tác nhân gây bệnh, đồng thời đã tạo nên một trong những sản phẩm có giá trị cao nhất thế giới là trầm hương.