Đặc điểm chung

Agamidae Gray, 1827 - Là họ thằn lằn thuộc bộ Có vảy Squamata, thường được gọi là thằn lằn rồng (dragon lizards hoặc agamas). Họ này phân bố rộng khắp châu Phi, Châu Á, Australia và một phần Nam Âu. Hiện nay có khoảng 350 - 500 loài thuộc hơn 60 giống được ghi nhận.
Agamidae có kích thước từ vài centimet đến hơn 1m. Chân phát triển tốt, thích nghi với đời sống leo trèo, hoặc chạy trên mặt đất. Nhiều loài có mào, gai hoặc yếm cổ dùng để giao tiếp và đe dọa đối thủ. Răng kiểu acrodont (gắn trên đỉnh xương hàm), đặc điểm chính giúp phân biệt chúng với nhiều nhóm thằn lằn khác. Agamidae sống trong nhiều kiểu môi trường từ sa mạc và bán sa mạc đến đồng cỏ, rừng mưa nhiệt đới, ven sông hồ. Họ này gồm hững loài máu lạnh, không thể điều tiết thân nhiệt, nên đời sống phụ thuộc vào môi trường tự nhiên. Đa số hoạt động ban ngày và ưa nắng. Thức ăn chủ yếu là côn trùng, chân đốt, động vật không xương sống nhỏ. Một số loài ăn lá, trái cây, hạt (Uromastyx chủ yếu ăn thực vật). Đẻ trứng, trứng thường được vùi trong đất ẩm hoặc các hốc đất, nhiệt độ môi trường sẽ quyết định giới tính của con non. Họ này săn côn trùng, giúp kiểm soát quần thể côn trùng, đồng thời cũng là nguồn thức ăn cho chim săn mồi, rắn và động vật ăn thịt khác.
Agamidae thuộc nhánh Acrodonta (là một nhánh tiến hóa (clade) của thằn lằn thuộc bộ Squamata, bao gồm hai họ còn tồn tại ngày nay Nhông Agamidae và Tắc kè hoa Chamaeleonidae. "Acrodonta" xuất phát từ tiếng Hy Lạp akros = đỉnh, odous = răng "răng gắn trên đỉnh xương hàm"). Các nghiên cứu phân tử cho thấy hai nhóm này có chung tổ tiên cách đây khoảng 100 - 150 triệu năm, vào cuối kỷ Jura hoặc đầu kỷ Creta. Sau khi tách khỏi họ tắc kè hoa, chúng đa dạng hóa mạnh ở châu Á, châu Phi và Úc. Quá trình tiến hóa đã tạo ra nhiều dạng thích nghi độc đáo như thằn lằn bay Draco, nhông sừng sống trong rừng và các loài chịu hạn ở sa mạc. Ngày nay Agamidae là một trong những nhóm thằn lằn thành công nhất của Cựu thế giới, Những hóa thạch cổ nhất gần với Agamidae hiện đại được tìm thấy ở châu Á và có niên đại khoảng 80 - 100 triệu năm. Điều này khiến nhiều nhà nghiên cứu cho rằng tổ tiên của Agamidae có thể xuất hiện ở lục địa Á - Âu trước khi lan rộng sang các khu vực khác.