Đặc điểm chung

Họ:Nhím biển Echinoidea

Echinoidea Leske, 1778 - Một lớp Nhím biển, thuộc ngành Da gai Echinodermata. Đây là nhóm động vật biển nổi tiếng với bộ xương dạng “vỏ” (test) bằng calcite, thân có nhiều gai, hệ chân ống và ở nhiều loài có Bộ hàm nhai Aristotle (Aristotle's lantern) dùng để nghiền/cạo thức ăn.
Echinoidea là động vật hoàn toàn sống ở biển, có đối xứng ngũ tia ở giai đoạn trưởng thành, có hệ mạch nước (water vascular system), có bộ xương trong bằng calcite, cơ thể được bảo vệ bởi các gai, di chuyển chủ yếu nhờ chân ống và gai. Tổ tiên phát triển của chúng vẫn có ấu trùng đối xứng hai bên, phù hợp với đặc điểm chung của ngành Da gai Echinodermata.
Một đặc điểm quan trọng nhất của Echinoidea là TEST. (test là bộ xương tạo bởi hàng trăm phiến calcite, sắp xếp thành các dãy rất có trật tự. Test có  5 vùng gồm vùng chân ống "ambulacra", vùng xen kẽ giữa các ambulacra "interambulacral", các củ "tubercles", gai "spines", chân kìm "pedicellariae"). Ở cầu gai hiện đại, test thường có 10 hàng chính của các phiến, gồm 5 vùng có chân ống (ambulacra), 5 vùng xen kẽ (interambulacra). Bộ xương nhiều phiến này đặc biệt quan trọng trong nghiên cứu hóa thạch và tiến hóa vì nó bảo tồn rất tốt.
Echinoidea có các gai (spines). Các gai gắn vào những cấu trúc gọi là củ gai trên test (tubercles). Gai có nhiều chức năng = bảo vệ khỏi động vật ăn thịt, hỗ trợ vận động, giúp giữ vị trí trên nền đá, ở một số loài hỗ trợ đào hoặc di chuyển trong trầm tích. Các gai có hình thái rất đa dạng và là một trong những đặc điểm có giá trị phân loại. Echinoidea có hệ mạch nước và chân ống (giống các Da gai khác) và Hệ mạch nước (water vascular system) = Madreporite →  Stone canal →  Ring canal →  Radial canals →  Ampullae →  Tube feet.

Bộ phận Tiếng Việt Chức năng
Madreporite Tấm sàng Cửa vào của hệ mạch nước, lọc và tiếp nhận nước
Stone canal Ống đá Dẫn nước từ madreporite đến ring canal
Ring canal Ống vòng Vòng quanh vùng miệng, phân phối nước vào các radial canals
Radial canals Ống tia Chạy dọc theo các tia cơ thể
Ampullae Bóng chân ống Túi cơ giúp điều khiển áp lực nước trong chân ống
Tube feet Chân ống Giúp di chuyển, bám, cảm nhận và ở một số loài hỗ trợ kiếm ăn/hô hấp

Chân ống = Giúp di chuyển, bám vào giá thể, lấy và xử lý thức ăn, trao đổi khí ở một mức độ nhất định.
Đối với cầu gai đều (regular echinoids), có một bộ máy nhai đặc biệt gọi là Bộ hàm nhai Aristotle (Aristotle's lantern), gồm một hệ thống cơ, xương và 5 răng. Chức năng chính là cạo tảo và thức ăn bám trên bề mặt đá, đồng thời xử lý thức ăn. Sự phát triển của lantern là một đặc điểm quan trọng trong tiến hóa của các loài cầu gai đều, đặc biệt trong các loài thuộc bô Nhím biển Camarodonta. Ngoài gai, Echinoidea còn có chân kìm (pedicellariae). Đây là những cấu trúc nhỏ giống chiếc kìm nằm trên bề mặt cơ thể. Chúng có thể giúp làm sạch bề mặt, bảo vệ cơ thể, bắt hoặc xử lý các vật thể nhỏ.
Echinoidea còn được phân chia hình thái học thành
Cầu gai đều (regular echinoids). Có cơ thể gần hình cầu, đối xứng 5 tia rõ, miệng ở mặt dưới, hậu môn ở gần đỉnh, có Bộ hàm nhai nhai Aristotle (Aristotle's lantern) rất phát triển ở các giống (genus) Cầu gai tương đối tròn Echinus, Cầu gai nhiệt đới Echinometra và Cầu gai có vỏ cứng Strongylocentrotus.
Cầu gai không đều (Irregular echinoids). Cơ thể thường tiến hóa theo hướng dẹt hoặc hình tim, gần đối xứng hai bên thứ cấp, thích nghi với nền cát hoặc bùn, nhiều loài sống vùi trong trầm tích. Các nhóm không đều bao gồm các giống (genus) thuộc bộ (order) Cầu gai tim Spatangoida và bộ Bánh biển Clypeasteroida, cùng một số bộ khác.
Echinoidea chiếm nhiều vùng môi trường sinh thái biển. Từ vùng triều, bờ đá, rạn san hô, thảm cỏ biển, nền cát, đến vùng biển sâu. Một số loài có thể sống ở độ sâu rất sâu, từ vùng triều xuống đến hàng nghìn mét và có vai trò quan trọng trong hệ sinh thái đáy biển, đặc biệt thông qua việc ăn tảo và tác động lên cấu trúc quần xã sinh vật đáy.
Phần lớn Echinoidea sinh sản hữu tính bằng cách phóng tinh trùng, trứng vào nước biển. Sau thụ tinh = Trứng + tinh trùng → Hợp tử → Phân cắt → Phôi → Ấu trùng pluteus → Biến thái → Cầu gai non → Cầu gai trưởng thành. Ấu trùng có bộ xương nhỏ bên ngoài cơ thể, sau đó biến thái thành cầu gai non.
Echinoidea có lịch sử tiến hóa từ cổ đại. Hóa thạch Echinoidea được biết từ khoảng 460 triệu năm trước, thuộc kỷ Ordovic trong Đại Cổ sinh Paleozoic. Có thể khái quát = Ordovician → Echinoidea cổ → Đại Cổ sinh Paleozoic → đa dạng hóa → Tuyệt chủng kỷ Permi (Permian extinction) → Đại Trung sinh Mesozoic → phân lớp (subclass) Nhím biển Euechinoidea phát triển mạnh →  Đại Tân sinh Cenozoic →  đa dạng Echinoidea hiện đại. Nhờ bộ xương calcite của Echinoidea đã để lại bằng chứng hóa thạch rất phong phú. Với số lượng nhiều đơn vị phân loại học (taxa) hóa thạch của Echinoidea được tìm thấy. Echinoidea đã được đặt tên cho nhiều loài hơn rất nhiều so với số loài còn sống hiện nay.