Đặc điểm chung

Zygaenidae Latreille, 1809 - Là một họ bướm đêm thuộc bộ cánh vảy Lepidoptera. Đây là một nhóm ngài tương đối đặc biệt vì nhiều loài có hoạt động ban ngày, màu sắc sặc sỡ và có cơ chế phòng vệ hóa học rất phát triển.
Zygaenidae trưởng thành có kích thước nhỏ đến trung bình. Cơ thể tương đối chắc và thường có màu sẫm. Cánh trước thường đen, xanh kim loại hoặc xanh lục ánh kim. Có các đốm đỏ, cam, vàng hoặc trắng rất nổi bật. Cánh sau thường đỏ, cam hoặc vàng ở một số nhóm. Râu phát triển rõ, thường dạng sợi hoặc hơi phình ở đầu. Một số loài có hình dạng giống bướm ngày hơn là ngài thông thường. Màu sắc nổi bật thường mang ý nghĩa cảnh báo kẻ săn mồi. Râu thường hình chùy hoặc răng cưa. Ấu trùng có thân mập, phủ lông ngắn nhiều loài có màu sắc cảnh báo. Zygaenidae có khả năng sản sinh độc tố, nhiều loài có thể tạo ra hợp chất cyanogenic (hydrogen cyanide “HCN” còn gọi là axit xyanhydric, là một hợp chất hóa học cực độc gồm ba nguyên tố hydro “H”, carbon “C” và nitơ “N”). Quá trình tổng hộp cyanogenic = Cây thức ăn → tiền chất cyanogenic → sâu non hấp thu/tổng hợp → tích lũy trong cơ thể → bướm trưởng thành được bảo vệ. Đây là một ví dụ đáng chú ý về đồng tiến hóa giữa thực vật và côn trùng Nhờ đó cơ thể có độc hoặc khó ăn đối với kẻ săn mồi và màu sắc đỏ - đen đóng vai trò màu cảnh báo (aposematism). Cây ký chủ ấu trùng Zygaenidae thường ăn lá các cây thuộc họ Đậu Fabaceae, Hoa hồng Rosaceae, Nho Vitaceae. Các loài thuộc họ này đóng vai trò thụ phấn cho hoa khi trưởng thành hút mật và nguồn thức ăn cho chim và động vật ăn côn trùng (dù có độc nhẹ) một số loài có thể gây hại cây trồng.
Lịch sử tiến hóa của họ này gắn chặt với sự phát triển của thực vật có hoa và các cơ chế phòng vệ hóa học. Hóa thạch được tìm thấy từ kỷ Creta (khoảng 100 - 120 triệu năm trước). Trong kỷ này thực vật có hoa Angiosperms bùng nổ nhiều và giống sâu bướm bắt đầu chuyên hóa cây ký chủ. Tổ tiên của Zygaenidae được cho là những loài bướm đêm nhỏ hoạt động ban ngày ăn các cây có hợp chất độc tự nhiên. Tiến hóa cơ chế phòng vệ hóa học là một đặc điểm tiến hóa quan trọng của Zygaenidae vì chúng có khả năng tạo hợp chất cyanogenic (hydrogen cyanide). Những hợp chất này làm cho sâu và bướm có độc hoặc khó ăn giúp giảm nguy cơ bị chim và côn trùng săn mồi.