Đặc điểm chung
Họ:Ngài hoàng đế Saturniidae
Saturniidae D'Abrera, B., 1995 - Là một trong những họ bướm đêm lớn và nổi bật nhất trong bộ Lepidoptera, gồm hơn 2.300 loài phân bố khắp các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới trên thế giới. Đặc điểm chính là kích thước lớn, nhiều loài có sải cánh 10 - 30 cm. Một số loài lớn nổi tiếng Attacus atlas, Archaeoattacus malayanus.
Saturniidae màu sắc và hoa văn cánh thường có màu nâu, vàng, xanh hoặc đỏ. Nhiều loài có đốm mắt (eyespot) giúp xua đuổi kẻ săn mồi. Râu đầu dạng lông chim (bipectinate) rất lớn, đặc biệt ở con đực, để phát hiện pheromone của con cái từ khoảng cách vài km. Bướm trưởng thành không ăn mà sống nhờ năng lượng tích lũy từ giai đoạn sâu bướm (moth caterpillar). Hoạt động chủ yếu về đêm. Hầu hết các loài trong họ này không có miệng chức năng. Tuổi thọ ngắn, thường 5 - 7 ngày sẽ chết sau khi giao phối và đẻ trứng. Sâu non lớn, có thân mập gai mềm hoặc u thịt. Một số loài sâu non tích lũy độc tố từ cây ký chủ giúp chống lại kẻ săn mồi.
Saturniidae có vòng đời biến thái hoàn toàn và trải qua 4 giai đoạn🥚 Trứng (Egg)→ 🐛 Ấu trùng (Caterpillar)→🟤 Nhộng (Pupa)→🦋 Trưởng thành (Adult moth).
🥚Trứng – Egg. Ngài cái trưởng thành giao phối với ngài đực, sau đó chúng tìm nơi đẻ trứng (eggs). Trứng thường được đặt trên lá, thân cây, vỏ cây, đất hoặc vật liệu hữu cơ, tùy từng loài. Sau một thời gian, trứng nở thành ấu trùng (caterpillar).
🐛Ấu trùng - Caterpillar. Đây là giai đoạn thường gọi là sâu non và tiếng Anh Larva = ấu trùng, thuật ngữ khoa học Caterpillar = sâu non của ngài. Ở giai đoạn này là, sâu non ăn và tăng trưởng và thường trải qua nhiều tuổi (instars). Sau mỗi lần lột xác, cơ thể lớn lên. Giai đoạn tăng sinh khối mạnh nhất trong toàn bộ vòng đời của chúng.
🟤Nhộng - Pupa. Khi ấu trùng trưởng thành, chúng ngừng ăn và chuyển sang giai đoạn Nhộng (pupa). Ở nhiều loài, nhộng được bọc bên trong Kén (cocoon). Pupa và cocoon không phải là một. Pupa = bản thân con nhộng, Cocoon = lớp tơ/vật liệu mà ấu trùng tạo ra để bao quanh, bảo vệ nhộng. Một số moth tạo kén rất rõ, nhưng không phải tất cả đều có kén theo cùng một kiểu. Trong giai đoạn nhộng xảy ra quá trình biến đổi cơ thể rất đặc biệt. Các cấu trúc ấu trùng được tái tổ chức, hình thành cánh, phát triển chân trưởng thành, hình thành cơ quan sinh sản, hệ thần kinh và các cơ quan trưởng thành hoàn thiện.
🦋Trưởng thành - Adult moth. Sau quá trình biến thái, ngài trưởng thành chui ra khỏi nhộng/kén. Lúc mới thoát ra, cánh thường còn mềm và nhăn. Sau khi dịch cơ thể được bơm vào hệ thống gân cánh và cánh cứng lại, moth có thể bay. Mục tiêu chính của giai đoạn trưởng thành là sinh sản và phát tán. Moth trưởng thành tìm bạn tình, giao phối và con cái đẻ trứng. Vòng đời bắt đầu lại.
Tiến hóa của Saturniidae có nguồn gốc xuất hiện khoảng 50 - 60 triệu năm trước kỷ Paleogen - 66 - 23,03 Ma (“Ma“ viết tắt của mega-annum, có nghĩa một triệu năm, thường dùng cho một mốc thời gian trước hiện tại). Các nghiên cứu hóa thạch và phân tử cho thấy họ Saturniidae có các dạng saturniid đã tồn tại từ kỷ Paleogene. Saturniidae là một nhánh tiến hóa thành công của Bombycoidea (siêu họ bướm đêm, là một trong những nhóm bướm đêm quan trọng nhất về sinh học, tiến hóa và kinh tế, vì trong đó có các loài tạo tơ). Nổi bật với kích thước lớn, cánh có mắt giả, trưởng thành không, ăn sâu non phòng vệ mạnh. Sự đa dạng của chúng gắn chặt với sự phát triển của rừng cây lá rộng trong kỷ Paleogene và kỷ Neogen - 23,03 - 2,58 Ma trong Đại Tân sinh Cenozoic
Bướm đêm atlas mã lai
Tên tiếng Anh:Ancient malay atlas moth
Tên Latin:Archaeoattacus malayanus
Bậc phân loại: