Đặc điểm chung

Họ:Hươu xạ Moschidae

Moschidae Gray, 1821 - Là một họ động vật có vú nhỏ thuộc bộ Ngón chẵn Artiodactyla. Họ này gồm các loài hươu xạ (Musk deer) nổi tiếng vì tuyến xạ thơm đặc trưng của con đực. Mặc dù tên gọi “hươu xạ” và ngoại hình giống hươu, nhưng Moschidae không thuộc họ Hươu nai Cervidae, mà là một nhánh tiến hóa riêng biệt. Hiện có khoảng 7 loài còn tồn tại, phân bố ở châu Á, châu Âu và chỉ có 1 loài phân bố ở Việt Nam.
Đặc điểm hình thái của họ này là không có gạc (khác với họ Hươu nai Cervidae đều có gạc), con đực có răng nanh dài (tusks) mọc lộ ra ngoài. Đây là đặc điểm rất “nguyên thủy” của họ này. Đặc điểm nổi bật nhất là con đực có tuyến xạ (musk gland) ở vùng bụng. Tiết ra một dạng dầu thơm gọi là musk nhằm hút con cái và đánh dấu lãnh thổ (con người săn bắt chúng trong lịch sử để dung làm nước hoa). Moschidae có kích thước nhỏ và là một trong những thú thuộc bộ Ngón chẵn Artiodactyla nhỏ nhất.  Dài thân khoảng 70 - 100 cm, cân nặng từ 7 đến 17 kg. Cơ thể lùn, chân ngắn, phù hợp sống trong rừng núi cao, dốc đứng. Sống chủ yếu trong các khu rừng lá kim, rừng ôn đới lạnh, núi cao. Khả năng leo núi và nhảy rất giỏi, di chuyển linh hoạt trong địa hình dốc. Họ này sống đơn độc (không sống đàn lớn, chị kết đôi trong mùa giao phối). Có lãnh thổ rõ rang, hoạt động mạnh ban đếm hay lúc chạng vạng. Con đực rất hung dữ trong mùa sinh sản, dùng răng nanh để chiến đấu tranh dành con cái để giao phối. Thức ăn của Moschidae gồm cỏ, lá, chồi non, rêu và địa y (ở vùng núi cao).
Moschidae tách ra từ tổ tiên chung với họ Hươu nai Cervidae khoảng 20 - 30 triệu năm trước. Trong Miocene (là một thế địa chất thuộc Neogene của Đại Cenozoic. Miocene kéo dài từ khoảng 23,03 triệu năm trước đến 5,33 triệu năm trước. Đây là giai đoạn mà nhiều nhóm động vật và thực vật hiện đại bắt đầu xuất hiện và đa dạng hóa mạnh mẽ). Moschidae được xem là một nhánh nguyên thủy hơn Cervidae vì không có gạc, có răng nanh phát triển, cơ thể nhỏ và đơn giản hơn.