Đặc điểm chung

Cyatheales A.B. Frank, 1877 - Gồm những loài dương xỉ thân gỗ. Các đặc điểm hình thái học của các loài trong bộ này chưa rõ ràng, nhưng dữ liệu sinh học phân tử và di truyền cho thấy rằng bộ Dương xỉ thân gổ Cyatheales có tính đơn ngành. Một số loài có dạng giống cây thân gỗ, nhưng số loài khác thì có dạng thân rễ bò. Một số loài có vẩy trên thân và lá, trong khi các loài khác thì có lông. Tuy nhiên, hầu hết các loài trong bộ này là dương xỉ thân gỗ (mộc) và thân của chúng có thể cao đến 20 m. Hiện chưa có số liệu sâu về tiến hóa và tuyệt chủng của các loài trong bộ này, chỉ biết hóa thạch tủa chúng tìm thấy từ kỷ Devon.

Mặc dù bộ Dương xỉ thân gỗ Cyatheales đã được chứng minh là đơn ngành thông qua phân tích phân tử, không có đặc điểm hình thái nổi bật nào là chung cho toàn bộ. Tuy được gọi một cách đơn giản là "dương xỉ thân gỗ", nhưng không phải tất cả các loài của bộ đều sở hữu hình thái đặc trưng của dương xỉ thân gỗ: thân rễ to, gỗ và thay vì bò ngang bên dưới hoặc trên mặt đất, hay đứng thẳng và trên mặt đất, giống như thân cây, mang một tán lá. Giống như tất cả các loài dương xỉ, các loài thuộc bộ Dương xỉ thân gỗ Cyatheales sinh sản bằng cách phát triển bào tử trong túi bào tử ở mặt dưới của lá. Lá dương xỉ thân gỗ thường rất lớn và xẻ nhiều kiểu lông chim, nhưng cũng có vài loài có lá nguyên (không chia). Lá dương xỉ thân gỗ cũng biểu hiện sự phân nhánh tuần hoàn, nghĩa là lá non mọc thành từng cuộn và không bị cong khi chúng lớn lên.

Không giống như thực vật có hoa, dương xỉ thân gỗ không hình thành mô gỗ mới trong thân khi chúng lớn lên. Thay vào đó, thân cây được hỗ trợ bởi một khối rễ xơ mở rộng khi cây dương xỉ thân gỗ phát triển. Nếu bị đổ trong tự nhiên, các loài thuộc bộ Dương xỉ thân gỗ Cyatheales vẫn có thể mọc lại từ vị trí nằm ngang mới này và bắt đầu phát triển theo chiều thẳng đứng mới. Số lượng loài trong bộ này có thể lên tới khoảng một nghìn. Mặc dù rất nhiều loài mới được phát hiện sau mỗi cuộc khảo sát thực vật trên khắp thế giới. Nhưng nhiều loài trong phạm vi phân bố của nó đã tuyệt chủng trong thế kỷ qua vì môi trường sống trong rừng đã chịu áp lực từ các hoạt động của con người.