Đặc điểm chung
Họ:Du Ulmaceae
Ulmaceae Mirb., 1815 - Một họ thực vật hạt kín thuộc bộ Hoa hồng Rosales, gồm các loài cây gỗ và cây bụi, phổ biến ở những vùng ôn đới và cận nhiệt đới của Bắc bán cầu, đồng thời có đại diện tại vùng nhiệt đới châu Á. Nhiều loài có vai trò quan trọng trong hệ sinh thái rừng, bảo vệ đất, cung cấp gỗ và tạo bóng mát. Cùng bộ với các họ như họ Hoa hồng Rosaceae, họ Dâu tằm Moraceae, họ Gai dầu Cannabaceae và họ Táo ta Rhamnaceae, các họ này có quan hệ tiến hóa với nhau nhưng khác biệt rõ về hình thái hoa, quả và đặc điểm sinh học.
Ulmaceae chủ yếu là cây gỗ lâu năm, từ cây gỗ nhỏ đến cây gỗ lớn. Thân thường phân cành, một số loài tạo tán rộng. Không có nhựa mủ như ở nhiều loài thuộc họ Dâu tằm Moraceae. Lá đơn, mọc so le, thường xếp thành hai dãy trên cành. Phiến lá thường có mép răng cưa. Gân lá hình lông chim, gốc lá thường không đối xứng rõ, đặc biệt ở nhiều loài Ulmus. Lá kèm thường nhỏ và sớm rụng. Hoa nhỏ, thường không nổi bật về màu sắc. Có thể lưỡng tính hoặc đơn tính, tùy chi (genus) và loài (species). Bao hoa thường đơn giản, không có tràng hoa phân hóa rõ như ở nhiều họ khác. Hoa mọc thành cụm ở nách lá hoặc trên cành.
Quả của Ulmaceae có đặc điểm quan trọng để nhận diện các nhánh trong họ. Quả cánh (samara), gặp ở chi Ulmus, giúp phát tán hạt nhờ gió. Quả hạch hoặc quả dạng hạch, gặp ở một số chi như Ampelocera. Hạt thường có nội nhũ tiêu giảm hoặc không có nội nhũ khi trưởng thành, tùy nhánh. Những đặc điểm như lá mọc so le, gốc lá bất đối xứng và quả cánh rất hữu ích khi nhận diện các chi Ulmus ngoài thực địa. Ulmaceae có phạm vi phân bố rộng ở cả vùng ôn đới và nhiệt đới. Các nghiên cứu về địa sinh học cho thấy, họ này có thể chia khái quát thành hai nhánh lớn về sinh thái và phân bố gồm nhánh ôn đới, tập trung nhiều ở Bắc bán cầu và nhánh nhiệt đới, phân bố tại một số khu vực châu Á, châu Phi và châu Mỹ.
Ulmaceae là một nhánh thực vật gỗ có lịch sử tiến hóa lâu đời. Hóa thạch giúp tái dựng sự phân bố của họ này qua các thời kỳ địa chất. Những mốc đáng chú ý ở kỷ Creta muộn (late Cretaceous), một số nghiên cứu phát sinh chủng loại kết hợp dữ liệu hóa thạch ước tính nguồn gốc của Ulmaceae có thể đã xuất hiện từ giai đoạn này. Tuổi nguồn gốc ước tính thay đổi theo mô hình và dữ liệu sử dụng. ở thế địa chất Paleocen, các đại diện của chi Ulmus đã hiện diện và phân bố rộng ở Bắc bán cầu theo những tổng hợp hóa thạch. Ở thế địa chất Eocen, hóa thạch được quy thuộc cho các chi hiện còn tồn tại, trong đó có chi Ulmus và chi Zelkova đã cung cấp bằng chứng về sự đa dạng hóa của họ. Ở thế địa chất Oligocen-Miocen, các biến đổi khí hậu và thảm thực vật đã góp phần định hình sự phân bố của những dòng tiến hóa ôn đới. Hóa thạch quả của chi Ulmus từ thế địa chất Miocen ở tây nam Trung Quốc cũng đã cung cấp thông tin về lịch sử địa sinh học của chi này. Một nghiên cứu công bố năm 2022 kết hợp dữ liệu phát sinh chủng loại và cổ thực vật học đề xuất rằng họ Ulmaceae ôn đới có trung tâm nguồn gốc và đa dạng hóa quan trọng tại Đông Á. Tuy nhiên, lịch sử nguồn gốc của toàn họ vẫn cần được xem xét thận trọng vì kết quả phụ thuộc vào cách lấy mẫu hóa thạch, hiệu chuẩn thời gian và mô hình địa sinh học.