Đặc điểm chung

Họ:Dơi Chiroptera

Chiroptera Blumenbach, 1779 - Bộ động vật có vú duy nhất có khả năng bay chủ động nhờ đôi cánh hình thành từ màng da căng giữa các ngón tay kéo dài. Dơi là nhóm thú có số lượng loài lớn thứ hai trên thế giới (sau bộ Gặm nhấm Rodentia) và đóng vai trò vô cùng quan trọng trong các hệ sinh thái. Hiện nay, bộ Chiroptera có khoảng 1.480 - 1.500 loài, chiếm khoảng 20% tổng số loài động vật có vú còn sống.
Chiroptera có nhiều đặc điểm thích nghi đặc biệt, chân trước biến đổi thành cánh. Các ngón tay kéo dài để nâng đỡ màng cánh (patagium). Xương nhẹ nhưng chắc. Chân sau nhỏ, thích hợp để treo ngược. Hầu hết hoạt động về đêm. Thị giác, thính giác và khứu giác phát triển tốt. Đa số các loài dơi nhỏ sử dụng định vị bằng tiếng vang (echolocation) để định hướng và săn mồi trong bóng tối. Chiroptera có sự đa dạng rất lớn về kích thước. Loài nhỏ nhất Dơi mũi heo Craseonycteris thonglongyai có chiều dài cơ thể 29 - 33 mm, trọng lượng: 1,7  2 g. Đây là một trong những động vật có vú nhỏ nhất thế giới. Loài lớn nhất Dơi cáo Pteropus vampyrus có sải cánh: 1,5 - 1,7 m, trọng lượng: 1 - 1,6 kg, loài dơi có sải cánh lớn nhất thế giới còn sống.
Chiroptera sống, trú ngụ trong hang đá, hốc cây, tán lá, khe núi và các công trình xây dựng, cầu và đường hầm. Chiroptera có chế độ ăn rất đa dạng từ ăn côn trùng (phổ biến nhất) đến quả, mật hoa, phấn hoa, cá, thằn lằn, ếch nhái, chim, động vật có vú nhỏ. Chỉ ba loài dơi ma cà rồng ở châu Mỹ là ăn máu động vật. Gồm những loài thụ tinh trong, đẻ con, nuôi con bằng sữa. Mỗi lứa thường chỉ  đẻ 1 con, con non bám mẹ trong giai đoạn đầu sau khi sinh. Nhiều loài có tuổi thọ rất cao so với kích thước cơ thể,  một số loài nhỏ có thể sống trên 30 năm.
Chiroptera xuất hiện từ đầu kỷ Paleogene, khoảng 52 - 55 triệu năm trước. Các hóa thạch được phát hiện Onychonycteris finneyi, Icaronycteris index. Các nghiên cứu phân tử cho thấy dơi thuộc nhánh Laurasiatheria, cùng với bộ Ăn thịt Carnivora, bộ Ngón lẻ Perissodactyla, bộ Guốc chẵn và Cá voi Cetartiodactyla, bộ Ăn sâu bọ Eulipotyphla Khả năng bay của dơi được cho là chỉ tiến hóa một lần trong lịch sử động vật có vú.

Dơi mũi xinh
Ảnh: Nguyễn Trường Sơn

Dơi mũi xinh

Tên tiếng Anh:Pomona roundleaf bat

Tên Latin:Hipposideros pomona

Bậc phân loại: