Đặc điểm chung

Họ:Đỗ trọng Eucommiaceae

Eucommiaceae Engl., 1890 - Một họ thực vật thuộc ngành Hạt kín Magnoliophyta, lớp Hai lá mầm Magnoliopsida rất đặc biệt. Hiện chỉ còn một chi Eucommia và một loài còn sống là Eucommia ulmoides. Đây là một dòng dõi di tích (relict lineage) của hệ thực vật Bắc bán cầu, có hồ sơ hóa thạch phong phú từ kỷ Paleogene đến kỷ Neogene. Về phát sinh chủng loại, Eucommiaceae là nhánh họ hàng của họ Hoàng dương Garryaceae trong Garryales.
Eucommiaceae hay Eucommia ulmoides là cây gỗ rụng lá, thường cao khoảng 10-20 m, có nhựa mủ màu trắng chứa các polymer cao su tự nhiên. Một đặc điểm rất dễ nhận biết là khi bẻ lá hoặc vỏ non, các mô có thể kéo thành những sợi trắng dai do các cấu trúc tiết latex. Lá đơn, mọc cách, có cuống, phiến hình bầu dục đến hình trứng hoặc elip, mép có răng cưa, gân lá hình lông chim, lá thường rụng vào mùa Đông. Hình thái lá khá giống một số cây gỗ thuộc họ Du Ulmaceae, và chính sự tương đồng này từng gây nhầm lẫn về quan hệ họ hàng. Hoa đơn tính, khác gốc (dioecious). Hoa nhỏ, không có vẻ ngoài sặc sỡ. Hoa đực mang nhiều nhị, hoa cái có bộ nhụy đơn giản, thường chỉ phát triển một noãn hữu thụ. Quả có cánh (samara), cánh có hình dạng đặc trưng dẹt, có một hạt, được bao quanh bởi phần cánh, phát tán chủ yếu nhờ gió. Đây là một trong những đặc điểm quan trọng nhất để nhận biết chi Eucommia trong hồ sơ hóa thạch. Hạt nằm ở trung tâm quả cánh, được bao quanh bởi phần quả dạng cánh mỏng.
Hệ thống tiết sợi cao su là một trong những nét độc đáo nhất của Eucommiaceae là sự hiện diện của laticifer. Các tế bào/ống tiết mủ. Khi mô bị tổn thương, latex chứa các polymer cao su tạo thành các sợi đàn hồi màu trắng, không phải một dòng mủ chảy. Đặc điểm này rất quan trọng đối với cổ thực vật học vì những cấu trúc tương tự đã được bảo tồn trong một số hóa thạch của chi Eucommia. Nhờ đó, các nhà cổ thực vật học có thể phân biệt chi Eucommia với những cây có lá tương tự.
Eucommiaceae có hồ sơ hóa thạch rất đáng chú ý. Các dạng hóa thạch của chi Eucommia đã xuất hiện ít nhất từ thế địa chất Eocene, khoảng 56-34 triệu năm trước. Trong kỷ Paleogene, chi này có phạm vi rộng ở Bắc Mỹ và Đông Á. Đến thế địa chất Miocene, chi Eucommia vẫn hiện diện ở Trung Quốc, Nhật Bản, châu Âu, Bắc Mỹ. Sau đó, do biến đổi khí hậu và sự phân mảnh các hệ sinh thái ôn đới, phạm vi của chi giảm mạnh. Đến cuối kỷ Neogene, các quần thể lần lượt biến mất khỏi nhiều khu vực. Ngày nay chỉ còn loài Eucommia ulmoides ở Trung Quốc. Vì vậy, Eucommiaceae là một ví dụ kinh điển của thực vật di tích Bắc bán cầu. Phân tích phân tử hiện đại đưa nhánh này vào lamiids, ở vị trí cơ sở của nhánh này. Một phân tích hệ gen ước tính nhánh dẫn tới Eucommia ulmoides tách khỏi campanulids khoảng 100,5 triệu năm trước, mặc dù con số này phụ thuộc mô hình và phương pháp hiệu chuẩn nên không nên xem là một mốc hóa thạch trực tiếp.