Đặc điểm chung

Fagaceae Dumort., 1829 - Một họ thực vật thuộc ngành thực vật Hạt kín Hạt kín Angiosperms, lớp Hai lá mầm Eudicots, bộ Dẻ Fagales = Angiosperms → Eudicots → Rosids → Fabids → Fagales → Fagaceae. Đây là một họ cây gỗ quan trọng của rừng ôn đới và cận nhiệt đới Bắc bán cầu, đồng thời có sự đa dạng rất lớn ở các vùng núi nhiệt đới Đông Nam Á.
Fagaceae  có dạng sống hầu hết là cây gỗ, từ cây gỗ trung bình đến cây gỗ lớn. Một số loài có thể sống rất lâu, tạo thành những cây trội trong rừng. Lá đơn, mọc cách, có lá kèm nhưng thường sớm rụng, phiến lá rất biến đổi từ mép nguyên, có răng cưa đến chia thùy sâu. Ở chi Quercus thường có lá biến đổi mạnh giữa các loài. Hoa Fagaceae đơn tính cùng gốc (monoecious), hoa nhỏ, không có màu sắc nổi bật, chủ yếu thụ phấn nhờ gió. Hoa đực thường tập trung thành cụm hoa dạng đuôi sóc (catkin) hoặc các cụm hoa tương tự. Hoa cái thường ít hơn và nằm riêng lẻ hoặc thành nhánh nhỏ. Đặc điểm quan trọng nhất của Fagaceae là đấu (cupule) để nhận biết Fagaceae. Quả quả hạch (nut) và được bao quanh một phần hoặc toàn bộ bởi một cấu trúc cupule. Đấu có thể có dạng hình chén, cốc, gai và vảy, hoặc cấu trúc dạng mái ngói.
Ở chi Castanopsis và chi Castanea, đấu thường bao phủ quả nhiều hơn và có thể mang gai hoặc gai phân nhánh. Đây cũng là một trong những đặc điểm hình thái quan trọng nhất để phân biệt Fagaceae với nhiều họ khác của bộ Dẻ Fagales. Hạt lớn, giàu tinh bột, không có nội nhũ phát triển mạnh ở hạt trưởng thành, phôi lớn và là nguồn thức ăn quan trọng của nhiều động vật như sóc, chim, thú ăn hạt.
Một đặc điểm sinh thái cực kỳ quan trọng của Fagaceae là quan hệ với nấm rễ ngoại cộng sinh (ectomycorrhiza). Hệ sợi nấm bao quanh rễ và tạo mạng lưới trao đổi chất với cây. Nấm giúp cây hấp thu nước, phosphor, nitrogen và khai thác các nguồn dinh dưỡng khó tiếp cận trong đất và cây cung cấp cho nấm các hợp chất carbon từ quang hợp. Quan hệ này có vai trò rất lớn trong khả năng cạnh tranh và sinh trưởng của Fagaceae trong rừng.
Fagaceae có một hệ thống phát tán hạt khá khác biệt. Quả và hạt được sử dụng bởi nhiều động vật = cây → quả/hạt → sóc, chim, thú ăn hạt → vận chuyển và chôn hạt → nảy mầm. Một số động vật có hành vi dự trữ hạt, vô tình giúp cây phát tán. Vì vậy, mối quan hệ giữa Fagaceae và động vật ăn hạt có thể ảnh hưởng đáng kể đến cấu trúc quần thể và tái sinh rừng.
Fagaceae là một họ cổ trong bộ Dẻ Fagales, với lịch sử tiến hóa kéo dài từ cuối kỷ Creta sang Đại Tân sinh Cenozoic. Các nghiên cứu phát sinh chủng loại cho thấy họ này có sự phân hóa sâu giữa các dòng Fagus và nhánh còn lại, trong khi các chi Quercus, Castanea, Castanopsis và Lithocarpus có những mối quan hệ tiến hóa phức tạp. Đặc biệt, Quercus là một điển hình về sự đa dạng hóa mạnh ở cây gỗ và sự hình thành nhiều dòng thích nghi với các điều kiện khí hậu khác nhau.
Hóa thạch của Fagaceae khá phong phú, đặc biệt từ thế địa chất Paleocen-Eocen trở đi. Tuy nhiên, cần phân biệt giữa các dấu tích hóa thạch có khả năng thuộc Fagaceae và những hóa thạch đã được xác định chắc chắn đến chi hiện đại. Một tổng quan kinh điển cho rằng các báo cáo Fagaceae từ kỷ Creta còn gây tranh luận, trong khi đến thế địa chất Paleocen-Eocen bằng chứng trở nên thuyết phục hơn.