Đặc điểm chung

Poaceae Barnhart, 1865 - (đồng nghĩa cũ Gramineae) Họ thực vật một lá mầm (Monocots) thuộc bộ Cỏ Poales. Đây là một trong những họ thực vật lớn và quan trọng nhất trên trái đất, bao gồm các loài cây lương thực và nhiều cây thức ăn gia súc. Poaceae không chỉ thống trị nhiều hệ sinh thái trên cạn mà còn cung cấp phần lớn lượng calo con người tiêu thụ thông qua các cây lương thực. Hiện nay, trên thế giới họ có khoảng 780 - 790 chi và 12.000 - 12.500 loài. Việt Nam có 150 chi, 500 loài.<
Poaceae gồm những cây thân thảo hay gỗ dạng tre nứa một năm hay lâu năm. Chiều cao dao động từ vài centimet đến hơn 30 m (ở một số loài tre). Thân gọi là culm (thân rạ. Thân tròn có dóng (internode), đốt (node) rõ rệt thường rỗng ở giữa. Nhờ mô phân sinh ở gốc lóng, nhiều loài có thể tiếp tục phát triển sau khi bị cắt hoặc bị động vật ăn. Lá gồm ba phần bẹ lá (leaf sheath) ôm lấy than, phiến lá (blade) dài và hẹp, lưỡi bẹ (ligule) nằm ở chỗ tiếp giáp giữa bẹ và phiến, có vai trò ngăn nước và bụi xâm nhập vào bẹ lá. Gân lá chạy song song - đặc trưng của thực vật một lá mầm. Cụm hoa ở tận cùng, dạng chùy gồm nhiều bông nhỏ hợp lại. Mỗi bông nhỏ có nhiều vảy trống (vảy không chứa hoa glume) hoặc vảy chứa 1 - 4 hoa. Mỗi hoa gồm 1 lá hoa gọi là trấu ngoài (mảy nhỏ trên = lemma), 2 lá bao hoa ngoài dính lại gọi lá trấu trong (mày nhỏ dưới = palea), 2 lá hoa trong rời và rất bé gọi là trấu nhỏ (mày cực nhỏ = palea); 3 - 6 nhị; bầu trên thường có 2 vòi nhụy, xẻ nhiều, choãi ra 2 phía.
Khoảng 50% lượng calo con người tiêu thụ trên toàn cầu đến từ các loài thuộc họ Poaceae. Phân họ Bambusoideae là nhóm cỏ lớn nhất thế giới; một số loài có thể cao trên 30 m và lớn nhanh tới gần 1 m mỗi ngày trong điều kiện lý tưởng. Nhiều loài tre chỉ ra hoa sau 30 - 120 năm, thậm chí lâu hơn, rồi đồng loạt kết hạt và chết (hiện tượng ra hoa đồng loạt).
Các nghiên cứu hóa thạch và phân tử cho thấy Poaceae xuất hiện khoảng 100 - 110 triệu năm trước, vào đầu đến giữa kỷ Cretaceous. Hóa thạch phytolith (thể silic) và dấu vết cỏ trong phân hóa thạch của khủng long cho thấy cỏ đã tồn tại trước khi khủng long không phải chim tuyệt chủng. Sự bùng nổ của các đồng cỏ diễn ra chủ yếu trong thế địa chất Miocene (khoảng 23 - 5,3 triệu năm trước), khi khí hậu trở nên khô hơn ở nhiều khu vực trên thế giới. Sự mở rộng của đồng cỏ đã thúc đẩy sự tiến hóa của nhiều nhóm động vật ăn cỏ. Quả thóc (caryopsis) là một đổi mới tiến hóa giúp bảo vệ hạt và dự trữ nhiều tinh bột.