Đặc điểm chung

Notopteridae Bleeker, 1859 - Là một họ cá nước ngọt cổ thuộc bộ Osteoglossiformes. Nhóm này thường được gọi là cá thát lát hoặc cá dao lông (featherback fishes) vì vây hậu môn dài chạy dọc thân giống lưỡi dao. Chúng phân bố chủ yếu ở châu Phi và châu Á nhiệt đới, đặc biệt phổ biến trong các hệ thống sông Đông Nam Á. Notopteridae hiện gồm khoảng: 10 - 11 loài 4 giống chính tiêu biểu: Notopterus, Chitala, Papyrocranus, Xenomystus.
Đặc điểm hình thái Notopteridae có những đặc điểm rất đặc trưng như thân dẹt, dài,  cơ thể dẹt bên và kéo dài, giống lưỡi dao. Vây hậu môn dài, vây hậu môn kéo dài từ gần ngực đến đuôi. Vây này giúp cá bơi tiến, lùi và giữ thăng bằng rất tốt. Đuôi nhỏ, vây đuôi thường rất nhỏ hoặc hợp với vây hậu môn. Chúng có bong bóng khí phát triển, giúp điều chỉnh độ nổi hỗ trợ nghe âm thanhHọ này thường sống trong sông lớn hồ vùng nước chảy chậm đầm lầy. Họ này gồm những loài cá săn mồi về đêm. Thức ăn gồm cá nhỏ côn trùng giáp xác động vật thủy sinh. Một số loài có khả năng cảm nhận rung động trong nước rất tốt, giúp săn mồi trong môi trường nước đục. Notopteridae có hành vi sinh sản khá thú vị. Ở nhiều loài, cá đẻ trứng trên thực vật thủy sinh hoặc bề mặt đá con đực bảo vệ trứng. Chitala ornata chăm sóc trứng cho đến khi nở
Những bằng chứng hóa thạch đã minh chứng tiến hóa Notopteridae thuộc một trong những nhóm cá cổ trong bộ Osteoglossiformes. Nhóm này có lịch sử tiến hóa rất lâu, từ kỷ Phấn trắng (Cretaceous).