Đặc điểm chung

Crocodylia Owen, 1842 - Bộ động vật bò sát bao gồm cá sấu thật, cá sấu mõm ngắn (alligator và caiman) và cá sấu sông hằng (gharial). Đây là nhóm bò sát cỡ lớn còn sinh tồn duy nhất của nhánh Archosauria, cùng nhánh tiến hóa với chim và các loài khủng long đã tuyệt chủng. Hiện nay bộ Crocodylia có 3 họ với 9 giống và  28 loài còn sinh tồn (một số tài liệu gần đây công nhận 27 - 28 loài tùy cách xử lý phân loại). Mặc dù có ngoại hình nguyên thủy, cá sấu hiện đại là những động vật có hệ sinh lý và giải phẫu rất chuyên hóa, thích nghi với lối sống bán thủy sinh và là những kẻ săn mồi đỉnh cao trong nhiều hệ sinh thái nước ngọt và vùng cửa sông.
Crocodylia có cơ thể dài, khỏe, da dày, phủ các tấm vảy sừng bằng keratin hóa, có phiến xương dưới da (osteoderms). Đuôi dẹt theo chiều ngang, rất khỏe, giúp bơi hiệu quả. Bốn chân ngắn nhưng khỏe, chân trước có 5 ngón, chân sau có 4 ngón và có màng bơi. Hàm rất khỏe với nhiều răng hình nón, liên tục được thay mới trong suốt đời. Mắt, tai và lỗ mũi nằm trên đỉnh đầu, giúp chúng quan sát và hô hấp khi gần như chìm hoàn toàn dưới nước. Tim có bốn ngăn hoàn chỉnh, tương tự chim và động vật có vú, nhưng có hệ thống tuần hoàn đặc biệt với lỗ Panizza, cho phép điều chỉnh dòng máu khi lặn. Kích thước thay đổi đáng kể giữa các loài nhỏ nhất Paleosuchus palpebrosus dài khoảng 1,2 - 1,6 m và loài lớn nhất Crocodylus porosus có thể dài trên 6 m, nặng hơn 1.000 kg, là loài bò sát lớn nhất còn sống trên thế giới.
Crocodylia là động vật ăn thịt, con non các loài động vật thủy sinh và lưỡng cư. Con trưởng thành săn các loài thủy sinh, bò sát và động vật có vú. Lực cắn của cá sấu mạnh nhất trong giới động vật khoảng 2,6 tấn/m². Thụ tinh trong, đẻ trứng, có vỏ cứng trong tổ bằng cát hoặc thực vật mục. Con cái bảo vệ tổ rất tích cực. Sau khi trứng nở, mẹ thường đưa con xuống nước bằng miệng. Ở hầu hết các loài, nhiệt độ ấp trứng quyết định giới tính của con non (temperature-dependent sex determination). Crocodylia giữ vai trò là động vật săn mồi hang đầu giúp điều hòa quần thể động vật có xương sống. Loại bỏ cá thể già yếu hoặc bệnh tật. Tạo các hố nước và đường di chuyển, góp phần duy trì sinh cảnh cho nhiều loài khác. Là loài chỉ thị sức khỏe của hệ sinh thái đất ngập nước.
Tiến hóa Crocodylia thuộc nhánh Archosauria, cùng nhánh với chim và các loài khủng long. Tổ tiên của chúng xuất hiện vào kỷ Trias, khoảng 240 - 250 triệu năm trước. Các loài có thân hình của cá sấu (Crocodylomorpha) từng rất đa dạng, bao gồm cả các dạng sống hoàn toàn trên cạn và ngoài biển. Các họ hiện đại bắt đầu phân hóa trong kỷ Creta muộn và phần lớn các chi hiện đại xuất hiện từ kỷ Paleogene đến kỷ Neogene. So với nhiều nhóm bò sát khác, hình thái cơ bản của cá sấu hiện đại thay đổi tương đối ít trong hàng chục triệu năm, phản ánh sự thích nghi hiệu quả với lối sống bán thủy sinh.