Đặc điểm chung

Syngnathidae Bonaparte, 1831 - là một họ cá biển đặc biệt nổi tiếng vì có các loài cá ngựa, cá chìa vôi và rồng biển. Đây là nhóm cá có hình dạng cơ thể rất khác thường và nổi bật với hiện tượng con đực mang thai. Trên thế giới họ này có khoảng: 300 - 320 loài 50 - 60 giống.
Syngnathidae có nhiều đặc điểm độc đáo như mõm dài dạng ống, miệng nằm ở đầu mõm dài như ống hút, dùng để hút động vật phù du, giáp xác nhỏ, ấu trùng cá. Cơ thể có tấm xương, thay vì vảy, cơ thể được bảo vệ bởi các tấm xương cứng (bony plates). Bơi chậm bằng vây lưng nhỏ vây ngực nên di chuyển khá chậm. Ngụy trang tốt, nhiều loài có hình dạng giống với rong biển cỏ biển san hô. Họ này nổi tiếng với hiện tượng con đực mang thai, con cái chuyển trứng cho con đực, con đực giữ trứng trong túi ấp (brood pouch). Trứng phát triển thành cá con. Hiện tượng này rất hiếm trong động vật có xương sống.
Syngnathidae phân bố rộng trong các vùng biển nhiệt đới, biển cận nhiệt đới, biển ôn đới. Chúng thường sống ở các rạn san hô, cỏ biển, rừng rong biển. Trong hệ sinh thái biển, họ này kiểm soát quần thể giáp xác nhỏ là thức ăn cho cá lớn và chim biển là chỉ thị cho sức khỏe của hệ sinh thái cỏ biển. Các nghiên cứu hóa thạch và phân tử cho thấy họ này xuất hiện khoảng 40 - 50 triệu năm trước, vào kỷ Eocene. Tổ tiên ban đầu có hình dạng giống cá chìa vôi hiện đại, có thân dài và thẳng mõm dài dạng ống bơi chậm. Những đặc điểm này giúp chúng hút các sinh vật nhỏ trong nước. Một trong những đặc điểm tiến hóa độc đáo nhất của Syngnathidae là con đực mang trứng. Ở nhiều loài con cái chuyển trứng cho con đực trứng nằm trong túi ấp con đực cung cấp oxy, dinh dưỡng bảo vệ. Đặc điểm này giúp tăng tỷ lệ sống của trứng giảm nguy cơ trứng bị ăn.