Đặc điểm chung

Sapindaceae Juss, 1789 - Một họ thực vật hạt kín thuộc bộ Bồ hòn Sapindales. Đây là một trong những họ thực vật đa dạng và có giá trị kinh tế cao, bao gồm nhiều loài cây ăn quả nổi tiếng và các loài cây lấy gỗ, cây cảnh đẹp được trồng rất nhiều nơi. Theo hệ thống phân loại hiện đại (APG IV), Sapindaceae đã được mở rộng để nhập các họ trước đây là Thích Aceraceae và Dẻ ngựa Hippocastanaceae thành một họ lớn. Đây là họ lớn nhất trong bộ Bồ hòn Sapindales. Trên thế giới có 140 chi và khoảng 1.600 loài, chủ yếu ở nhiệt đới và cận nhiệt đới. Ở Việt Nam có 25 chi, trên 70 loài.
Sapindaceae đa số là cây gỗ, cây bụi, dây leo thân gỗ (một số chi). Chiều cao từ vài mét đến trên 40 m. Lá mọc cách, thường là lá kép lông chim hoặc lá kép chân vịt một số chi có lá đơn (Acer), không có lá kèm. Hoa nhỏ màu trắng, vàng nhạt hoặc xanh lục thường mọc thành chùm có 4 - 5 cánh hoa, đĩa mật phát triển rõ, được thụ phấn bởi ong, ruồi, bướm… Quả rất đa dạng từ quả nang, quả, hạch quả mọng đến quả có cánh (Lychee quả mọng với áo hạt trắng ăn được. Longan quả mọng có cùi trong. Rambutan quả có gai mềm. Acer quả cánh đôi (samara), phát tán nhờ gió. Sapindus quả chứa nhiều saponin). Một đặc trưng của nhiều loài trong họ là chứa saponin (các hợp chất tạo bọt khi gặp nước). Saponin có vai trò bảo vệ cây khỏi côn trùng và nấm bệnh được con người sử dụng làm chất tẩy rửa tự nhiên.
Các nghiên cứu phân tử cho thấy Sapindaceae bắt đầu phân hóa vào khoảng 90 - 100 triệu năm trước, trong cuối kỷ Cretaceous. Họ này đa dạng hóa mạnh trong kỷ Paleogene (là kỷ đầu tiên của đại Tân sinh “Cenozoic”, kéo dài từ 66,0 triệu năm trước đến 23,03 triệu năm trước. Kỷ này bắt đầu ngay sau Cretaceous - Paleogene extinction event, sự kiện đã làm tuyệt chủng khoảng 75% số loài trên trái đất, bao gồm toàn bộ khủng long không phải chim. Tên gọi Paleogene có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp “palaios - παλαιός = cổ xưa” và “genesis - γένεσις = sự hình thành, nguồn gốc”. Nghĩa của Paleogene là "giai đoạn hình thành cổ xưa", phản ánh thời kỳ nhiều nhóm sinh vật hiện đại bắt đầu xuất hiện và phát triển) và tiếp tục mở rộng trong kỷ Neogene (là kỷ thứ hai của đại Tân sinh “Cenozoic”, kéo dài từ 23,03 triệu năm trước đến 2,58 triệu năm trước. Đây là giai đoạn tiếp nối sau Paleogene và trước Quaternary. Tên gọi Neogene bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp “neos - νέος = mới” và “genesis - γένεσις” = sự hình thành, nguồn gốc. Nghĩa của Neogene là "giai đoạn hình thành mới", phản ánh thời kỳ các hệ sinh thái và nhiều nhóm sinh vật hiện đại được định hình). Việc sáp nhập Aceraceae và Hippocastanaceae vào Sapindaceae phản ánh bằng chứng di truyền cho thấy chúng có chung tổ tiên gần. Nhờ thích nghi với nhiều kiểu khí hậu, từ ôn đới đến nhiệt đới, Sapindaceae đã phát triển nhiều dạng quả và chiến lược phát tán hạt khác nhau.