Xén tóc hại xoài

XÉN TÓC HẠI XOÀI

Batocera rufomaculata DeGeer, 1775
Batocera rufomaculata flavescens DeGeer, 1775
Batocera rufomaculata rufomaculata DeGeer, 1775
Batocera rufomaculata thysbe DeGeer, 1775
Họ: Xén tóc Cerambycidae
Bộ: Cánh cứng Coleoptera

Đặc điểm nhận dạng:
Loài xén tóc có kích thước lớn, cơ thể màu đen hơi nâu, bao phủ lớp lông tơ mỏng màu xám hơi vàng. Con cái trưởng thành có màu nâu hơi sậm hơn con đực. Con cái lớn hơn con đực 39 – 40 mm (đực), 50 – 52 mm (cái). Đầu cụp, râu rất dài, dài hơn thân, màu xám đen. Phần đầu của các đốt râu từ 1 đến 5 phình to, có răng ở phía trong. Phần ngực, phía lưng có một cặp đốm màu đỏ nâu, hai bên có gai nhọn. Cánh cứng có sáu đốm vệt màu đỏ nâu không đều, ngọn cánh cứng tròn đều. Sâu non có thân màu vàng nhạt, phần lưng ngực có màu nâu, miệng màu đen, có cặp hàm trên rất phát triển.
Sinh học, sinh thái:
Ấu trùng ăn trên cây xoài và một số loài thuộc họ Đào lộn hột Anacardiaceae. Xén tóc cái trưởng thành thường đẻ trứng trong các chạng ba của cây, ở các vết nứt hay vết thương trên thân cây Xoài quả – Mangifera indica, Xoài quả cánh – Swintonia floribunda, Xoài đồng nai Mangifera dongnaiensis. Trứng tròn, màu trắng được đẻ rải rác trong các vết nứt của vỏ cây. Sâu non sau khi nở, ăn vỏ cây thành những đường ngoằn ngoèo không đều nhau. Sau đó chúng đục vào thân. Đôi khi không có điểm thích hợp để đục vào, sâu non di chuyển dần xuống phía dưới gốc và đục chui vào bên trong làm thành những đường hầm ngoằn ngoèo bên trong thân, các đường này chứa phân do chúng thải ra. Loài xén tóc này đục trên thân chính hoặc nhánh lớn thường làm chết nhánh hoặc chết cả cây. Đây là loài bọ cánh cứng có vòng đời biến thái hoàn toàn.
Phân bố:
Trong nước: Hầu khắp các tỉnh ở miền Trung và miền Nam Việt Nam.
Nước ngoài: Ấn Độ, Myanmar, Thái Lan, Cambodia, Lào, Indonesia và Malaysia.
Giá trị:
Loài bọ cánh cứng có giá trị về nguồn gen, thẩm mỹ, làm tiêu bản phục vụ nghiên cứu, học tập cho học sinh, sinh viên về tập tính, sinh thái loài trong tự nhiên.
Tình trạng:
Ở Việt Nam loài này rất phổ biến, chúng thường ăn hoa và mật hoa trên các loài thực vật có hoa nở trong rừng. Ấu trùng của chúng đục thân, hại cây rừng, nên ít được quan tâm bảo vệ. Con người chủ yếu nghiên cứu cách tiêu diệt ấu trùng của chúng để tránh hại cây trồng nông, lâm nghiệp.
Biện pháp bảo vệ:
Cần có các nghiên cứu tiêu diệt ấu trùng loài bọ cánh cứng gây hại cho cây trồng nông, lâm nghiệp. Nhưng vẫn phải khoanh vùng bảo vệ để tránh mất cân bằng sinh thái loài trong tự nhiên.

Mô tả loài: Phùng Mỹ Trung, Tô Văn Quang – WebAdmin.