Vịt đầu đen

VỊT ĐẦU ĐEN

Aythya baeri (Radde, 1863)
Anas baeri Radde, 1863
Họ: Vịt Anatidae
Bộ: Ngỗng Anseriformes

Đặc điểm nhận dạng:
Con đực trưởng thành có màu đen ánh lục ở đầu và cổ, chiều dài 41 – 46 cm. Lưng và hai bên sườn trên sẫm màu; hai bên sườn dưới và bụng màu trắng nổi bật. Con cái có màu nâu đen ở đầu và cổ. Mắt trắng hoặc vàng nhạt, mỏ màu xám chì, gốc chóp mỏ nâu thẫm hoặc đen. Chân màu xám vàng hoặc màu chì.
Sinh học, sinh thái:
Loài Di cư từ châu Âu đến Việt Nam. Vùng sống thích hợp là các vùng ngập triều, các hồ trong đất liền và các đầm lầy. Làm tổ trong các bụi cỏ thuỷ sinh ven bờ.Thức ăn là các loài cá, thủy sinh sống trong khu vực phân bố.
Phân bố:
Trong nước: Đồng bằng Bắc Bộ, Hải Dương, Hà Tây (hồ Suối Hai).
Nước ngoài: Mông Cổ, Nga, Trung Quốc (kể cả Hồng Kông và Đài Loan), Nhật Bản, Hàn Quốc, Bangladesh, Ấn Độ, Triều Tiên, Lào, Myanmar, Thái Lan.
Giá trị:
Là nguồn gen quý hiếm có giá trị khoa học của Việt Nam. Loài chim nước đẹp này có giá trị khoa học, thương mại, và có ý nghĩa quan trọng đối với việc bảo vệ đa dạng sinh học toàn cầu.
Tình trạng:
Loài này cực kỳ hiếm gặp tại Việt Nam và chỉ ghi nhận trú đông tại Đông Bắc, trong 30 năm qua chỉ ghi nhận 1 cá thể của loài này tại Hải Phòng vào năm 2021 và 4 cá thể tại Vườn quốc gia Xuân Thuỷ, Nam Định vào năm 2023. Sinh cảnh sống của loài bị thu hẹp và suy thoái, nguồn thức ăn bị suy giảm. Ở Việt Nam, số lượng cá thể trưởng thành ước tính < 50.
Phân hạng: CR C2a(ii).
Biện pháp bảo vệ:
Vịt đầu đen có tên trong Phụ lục I Công ước di cư Quốc Tế (CMS); kế hoạch hành động bảo tồn loài cấp Quốc Tế dọc đường bay Đông Á – Úc Châu; và có tên trong Nghị định số 84/2021/ NĐ-CP của Chính phủ. Một phần sinh cảnh ở điểm dừng chân của loài nằm trong VQG Xuân Thủy nên được bảo vệ. Cần kiểm soát tình trạng bẫy bắt chim trong mùa di cư, bảo tồn các sinh cảnh trú đông còn tồn tại; tham gia các hoạt động trong kế hoạch bảo tồn loài quốc tế.

Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam 2023 – phần động vật – trang 31.