Trăn cộc

TRĂN CỘC

Python brongersmai Stull, 1938
Python curtus Schlegel, 1872
Họ: Trăn Boidae
Bộ: Có vảy Squamata

Đặc điểm nhận dạng:
Trăn cộc là loài rắn cỡ lớn. Đấu nhỏ hình tam giác, ở mỗi bên mép trên có hai hõm vảy nằm ở 2 vảy mép sát đầu mõm. Có 2 gai nhỏ (hình cựa) ở 2 bên lỗ hậu môn. Trăn cộc có đầu màu vàng nhạt, có một vệt xám đen chạy từ mõm bao hết phần má, môi trên và dưới kéo dài ra tới cổ. Lưng xám, chính giữa lưng có hàng chấm sáng lớn ở giữa sáng hơn, càng về cuối thân các vết đốm này kéo dài ra và nối lại với nhau ở sườn có những đốm xám rất to. Chiều dài cơ thể dài đến 2m.
Sinh học, sinh thái:
Trăn cộc sống ở rừng rậm ở các khu vực gần bờ nước, đầm lầy nơi có nhiều thức ăn. Loài kiếm ăn đêm, thức ăn là các loài lưỡng cư, thú nhỏ. Khi trưởng thành chúng săn bắt các loài thú lớn. Trăn cộc đẻ 10 – 16 trứng.
Phân bố:
Việt Nam: Tây Ninh (Lò Gò – Xa Mát). Loài này đã từng được ghi nhận ở Bình Thuận, Thành phố Hồ Chí Minh, Cà Mau (Nguyen et al. 2009). Tuy nhiên, Auliya (2003) cho rằng ghi nhận theo tài liệu của Tirant (1885) ở Việt Nam có thể là do mẫu vật được chuyển đến từ nơi khác đến và cũng chưa ghi nhận lại ở các địa điểm trên trong các chuyến khảo sát gần đây. Năm 2011, mẫu vật của loài này đã được thu thập ở khu vực Lò Gò – Xa Mát thuộc tỉnh Tây Ninh. Hiện nay được nuôi cảnh nhiều ở thành phố Hồ Chí Minh.
Nước ngoài: Thái Lan, Malaysia, Singapore và Indonesia.
Giá trị:
Trăn cộc là nguồn gen quí hiếm cần được bảo tồn
Tình trạng:
Là loài bò sát hiếm gặp ở Việt Nam, cần điều tra cơ bản xem loài này có phân bố ở Việt Nam hay do quá trình nuôi nhốt được thả ra ngoài tự nhiên.
Phân hạng: EN B1ab(iii).
Đề nghị biện pháp bảo vệ:
Bảo vệ sinh cảnh sống của loài trong tự nhiên, giảm thiểu tác động của các hoạt động khai thác lâm sản, xâm lấn đất rừng. Cần quản lý các hoạt động săn bắt, buôn bán trái pháp luật loài này ở vùng phân bố. Tiến hành các biện pháp phục hồi quần thể trong tự nhiên đồng thời tuyên truyền nhằm hạn chế tác động của con người đến sinh cảnh sống cũng như đến quần thể của loài.

Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam 2023 – phần động vật – trang 239.