TRA CỨU SINH VẬT RỪNG VIỆT NAM

(Hơn 2000 loài thuộc các họ, bộ, nhóm khác nhau)

Ảnh:Trịnh Ngọc Bon

Thiết sam giả lá ngắn

Tên tiếng Anh: Douglas fir
Tên Latin: Pseudotsuga sinensis
Đồng danh: Pseudotsuga brevifolia W. C. Cheng & L. K. Fu, 1975
Đồng danh: Pseudotsuga sinensis Dode, 1912
Đồng danh: Pseudotsuga brevifolia W. C. Cheng & L. K. Fu, 1975
Đồng danh: Pseudotsuga sinensis Dode, 1912
Tên khác: Thiết sam giả lá ngắn
  • Độ cao so mặt nước biển 1500 M
  • Mã định danh003
  • Xác định bởiTrịnh Ngọc Bon

THIẾT SAM GIẢ LÁ NGẮN

Pseudotsuga sinensis Dode, 1912
Pseudotsuga brevifolia W. C. Cheng & L. K. Fu, 1975
Họ: Thông Pinaceae
Bộ: Thông Pinales

Đặc điểm nhận dạng:
Thân gỗ, không cao quá 10 – 22 m ít nhiều vặn vẹo hoặc thẳng, vỏ màu nâu, nứt dọc; cành nằm ngang làm cho tán cây có hình ô, rộng đến 10 – 15 m. Lá đính xoắn ốc hoặc kiểu răng lược đều đặn, hình dải, dài từ 0,7 cm tới 1,5 cm, hiếm khi 2 cm, rộng 2 – 3,2 cm, lõm ở đỉnh. Nón luôn luôn ở tư­ thế mọc chúc xuống, hình trứng hơi dài hoặc hình trụ, dài 3,7 – 6,5 cm, rộng 3,4 cm; vảy hạt ở phần giữa nón từ hình tròn tới hình thoi, cao 2,2 – 2,5 cm, rộng 3,3 cm, cứng, mặt xa trục (mặt ngoài – abaxial) lồi, có lông dày, gốc hình nêm, lá vẩy quặt ngược ra ngoài và cụp xuống trông thấy rõ trong nón cái, hình tam giác nhọn, dài 3 mm, các thuỳ bên cũng hình tam giác. Những cây có nón cái trưởng thành hình trứng hơi dài gặp phổ biến hơn trong khi những cây có nón cái hình trụ ngắn gặp ít hơn. Hạt không đều đặn lốm đốm nâu, hình trứng 3 cạnh, nghiêng, dài 2 cm kể cả cánh; cánh màu nâu đỏ, nhẵn bóng, dài 1,3 cm, có lông ở phần giữa mặt gần trục (mặt trong – adaxial).
Sinh học, sinh thái.
Nón hình thành vào tháng 3 – 4, hạt chín và đ­ược phát tán vào tháng 9 – 10. Tái sinh bằng hạt trong tự nhiên diễn ra bình th­ường. Cây trung sinh và ư­a sáng, không chịu được lửa rừng, mọc trên đư­ờng đỉnh hoặc ở phần s­ườn gần đỉnh, ở độ cao từ 500 – 600 đến 1.500 m. Quần xã thuần loại hay ư­u thế Thiết sam giả lá ngắn Pseudotsuga brevifolia, thường mọc với 2 loài cây cùng họ là Thông pà cò ít lá Pinus kwangtungensis và Thiết sam đông bắc Tsuga chinensis và một loài cây lá rộng là Sồi cau đá Quercus rupestris xen rải rác.
Phân bố:
Trong nước: Hà Giang (Đồng Văn, Yên Minh, Mèo Vạc, Du Già), Cao Bằng (Nguyên Bình, Trà Lĩnh, Thăng Heng, Hạ Lang, Bảo Lạc), có thể cả ở Lạng Sơn và Bắc Kạn.
Nước ngoài: Trung Quốc, một số điểm ở Tứ Xuyên, Quý Châu, Triết Giang, Vân Nam và Quảng Tây (điểm thu mẫu gần Việt Nam nhất đồng thời cũng ở cực nam là Long Châu, ở độ cao 1.250 m).
Giá trị:
Loài này thuộc yếu tố Đông Á, gỗ có cấu tạo mịn, màu trắng ngà, hơi thơm, không bị mối mọt, dễ gia công chế biến, nên rất đ­ược ưa chuộng để đóng đồ dùng gia đình.
Tình trạng:
Thiết sam giả phân bố ở ba tỉnh Hà Giang, Cao Bằng và Bắc Kạn. Loài này bị khai thác để lấy gỗ. Diện tích phạm vi phân bố (EOO) ước tính < 20.000 km2, sinh cảnh sống bị thu hẹp, chia cắt và suy thoái do các tác động hoạt động du lịch, canh tác nông nghiệp, cháy rừng và khai thác lâm sản
Phân hạng: VU B1ab(i,iii).
Biện pháp bảo vệ:
Loài này có tên trong Phụ lục II CITES và Nhóm IIA, Nghị định số 84/2021/NĐ-CP của Chính phủ. Vùng phân bố của loài nằm trong một số Vườn quốc gia và Khu bảo tồn thiên nhiên nên được bảo vệ. Đề xuất bảo vệ sinh cảnh sống của loài, phòng chống cháy rừng. Phục hồi quần thể của loài trong tự nhiên. Có thể tiến hành ươm trồng bảo tồn nhân tạo.

Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam 2007 – phần thực vật – trang 508.

  • Documentation and reference sources:003

Bài liên quan

Côn trùng Insecta

Thực vật Plantae

Nấm Fungi