Thằn lằn ngón cù lao chàm

THẰN LẰN CHÂN NGÓN CÙ LAO CHÀM

Cyrtodactylus culaochamensis Tri et al., 2020
Họ: Tắc kè Gekkonidae
Bộ: Có vảy Squamata

Đặc điểm nhận dạng: 
Chiều dài từ mút mõm đến lỗ huyệt 79.8 mm. Có đốm thâm và vằn trên đầu có viền màu sáng hơn. Vạch gáy thường vỡ lem viền. Năm hoặc sáu sọc lưng hình dáng không đều. Đuôi có 10 – 13 vằn nâu sẫm. 2 – 5 vảy trên gian mũi. 11 – 13 vảy môi trên. 9 – 10 vảy môi dưới. 7 – 8 lỗ trước huyệt ở con đực, không có lỗ trước huyệt ở con cái. Không có vảy nở rộng ở dưới đùi. 19 – 21 vảy gian ổ mắt. 29 – 32 vảy giữa mắt mũi. 45 – 50 hàng vảy bụng. 20 – 22 hàng nốt sần dọc không đều, mịn và kết sừng yếu ở giữa thân. 27 – 32 nốt sần bên xương sống. 13 – 15 nếp da dưới ngón ở ngón đầu tiên của chân sau. 20 – 23 nếp da dưới ngón ở ngón thứ tư của chân sau. Dưới đuôi có vảy hơi nở rộng.
Đỉnh đầu màu nâu, có đốm vết hoặc đốm thâm viền sáng màu. Đồng tử dọc, màu hạt dẻ. Viền mắt màu vàng. Vạch gáy loang vỡ viền. Hai vằn thâm trước chân nách chân trước. Bốn vằn sau nách. Vết thâm rải rác trên hông sườn. Mặt lưng của chân màu nâu, có vằn đậm màu hơn hình dáng không đều. Tất cả các hoa văn sậm màu trên thân và chân đều được bao viền bởi những nốt sần sáng màu. Đuôi có 10 vằn nâu sáng và sẫm. Mặt bụng của thân màu hồng có đốm vàng.
Cyrtodactylus culaochamensis khác các loài cùng giống Cyrtodactylus ở những đặc điểm sau:
Khác với loài Cyrtodactylus badenensis, Cyrtodactylus eisenmanae, Cyrtodactylus grismeri bởi sự thiếu vảy nở rộng ở đùi.
Khác với loài Cyrtodactylus irregularis vì có 20 hàng nốt sần dọc thân (Cyrtodactylus culaochamensis chỉ có 17 hàng)
Khác với loài Cyrtodactylus yangbayensis vì có chiều dài thân lớn nhất ngắn hơn (79.8 mm và 109.1 mm), 20 hàng nốt sần dọc thân (Cyrtodactylus culaochamensis chỉ có 17 hàng)
Khác với loài Cyrtodactylus dati (thuongae) vì có 7 hoặc 8 lỗ trước huyệt (so với 5 hoặc 6 lỗ) và không có lỗ đùi (so với 6 hoặc 7 lỗ).
Sinh học, sinh thái:
Sống ở những tảng đá mẹ trong các khu rừng mưa nhiệt đới trên các đảo, ở các nơi có nhiều hốc đá hay các tảng đá mẹ ven biển và ở những nơi có độ cao tương đối thấp. Hoạt động, kiếm ăn về đêm, cạnh các nơi ẩn náu, rình mồi ở các vách đá. Thức ăn là những loài côn trùng trong khu vực phân bố. Con cái đẻ 2 trứng kẽ đá, hốc cây vào đầu mưa. Giới tính con non hoàn toàn do nhiệt độ môi trường quyết định. Màu da của nó gần giống với các tảng đá nơi nó cư ngụ, sẽ giúp ích cho việc ngụy trang với kẻ thù và bắt con mồi.
Phân bố:
Trong nước: Loài đặc hữu, mới phát hiện năm 2020 ở đảo Cù Lao Chàm, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam, Việt Nam .
Nước ngoài: Chưa có dẫn liệu.
Giá trị:
Loài này có gíá trị khoa học và thẩm mỹ. Có thể nuôi trong các trại nuôi bảo tồn để tìm hiểu tập tính, sinh thái của chúng, nhằm phục vụ mục đích nghiên cứu khoa học cho học sinh, sinh viên.
Tình trạng:
Số lượng không còn nhiều trong tự nhiên. Gần đây chúng đã và đang bị săn bắt, buôn bán, sinh cảnh sống của chúng đang bị đe dọa vì phá rừng lấy đất nông nghiệp. Cần bảo vệ nghiêm ngặt để phát triển bền vững trong môi trường tự nhiên.
Biện pháp bảo vệ:
Cấm săn bắt, buôn bán ở những khu vực loài này phân bố, cần thu một số cá thể về nghiên cứu nuôi sinh sản tại các Trung tâm bảo tồn để giữ nguồn gen.

Mô tả loài: Nguyễn Quảng Trường, Phạm Thế Cường, Phùng Mỹ Trung – WebAdmin.