Te cựa

TE CỰA

Vanellus duvaucelii (Lesson, 1826)
Charadrius duvaucelii Lesson, 1828
Họ: Choi choi Charadriidae
Bộ: Rẽ Charadriiformes

Chim trưởng thành:
Đầu, mào đen và viền trắng ở phần sau. Mặt trên cổ nâu xám chuyển sang nâu nhạt ở lưng, hông, vai, các lông bao cánh trong và các lông cánh tam cấp. Trên đuôi trắng. Đuôi trắng ở phần gốc và đen ở phần chóp, các lông đuôi ngoài có mút trắng. Lông bao cánh sơ cấp và các lông cánh sơ cấp trắng, càng vào phía trong vệt trắng này càng lớn, đến các lông cánh thứ cấp ở giữa thì trắng hoàn toàn.
Các lông bao cánh nhỏ ngoài đen, các lông bao cánh nhỡ và lớn trắng. Phần trên ngực trắng chuyển thành xám nâu ở phần dưới ngực và hai bên cổ. Bụng và dưới đuôi trắng. Bộ lông của chim non màu nhạt hơn. Mắt nâu thẫm. Mỏ đen. Chân nâu đen hay đen phớt đỏ. Cánh: 185 – 210,. đuôi: 88 – 94 – ; giò: 64 – 67; mỏ: 26 – 28 mm.
Sinh học, sinh thái:
Các con sông lớn và vùng phụ cận. Đất ngập nước nội địa. Sinh sản từ tháng 3 – 6, thường đẻ 3 – 4 trứng.
Phân bố:
Trong nước: Tây Bắc, Đông Bắc, Trung Bộ, đã từng ghi nhận tại Nam Bộ.
Nước ngoài: Trung Quốc, Ấn Độ, Bangladesh, Bhutan, Nepal, Myanmar, Lào, Campuchia, Thái Lan.
Giá trị:
Nguồn gen hiếm, đang bị suy giảm. Là loài chim cảnh đẹp.
Tình trạng:
Ở Việt Nam, loài này phân bố khá rộng, tuy nhiên, sinh cảnh sống bị thu hẹp và suy thoái; loài này đôi khi bị bẫy bắt làm thực phẩm; kích cỡ quần thể nhỏ và suy giảm, ước tính < 2.500 cá thể và số lượng cá thể trưởng thành của mỗi tiểu quần thể < 250.
Phân hạng: EN C2a(i).
Biện pháp bảo vệ:
Một phần sinh cảnh nằm trong Vườn quốc gia và Khu bảo tồn nên được bảo vệ. Cần điều tra quần thể loài tại Việt Nam; bảo vệ và phục hồi sinh cảnh sống của loài trong vùng phân bố; kiểm soát việc bẫy bắt trái pháp luật loài này.

Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam 2023 – phần động vật – trang 278.