Sóc bay đông dương

SÓC BAY ĐÔNG DƯƠNG

Hylopetes phayrei Blyth, 1859
Sciuropterrus phayrei Blyth, 1859
Sciuropterus phayrei Thomas, 1914
Họ: Sóc Sciuridae
Bộ: Gặm nhấm Rodentia

Đặc điểm nhận dạng:
Sau tai hơi trắng. Đầu và lưng có màu từ xám đến nâu tuỳ thuộc vào đầu mút lông trắng nhạt hay nâu. Bụng trắng nhạt hoặc xám nhạt hoặc nâu xám. Mặt dưới đuôi bẹt, mặt trên hơi bẹt. Đuôi xám đậm hoặc nâu xám hoặc pha trộn với màu hơi nâu ở gốc và dọc hai bên đuôi.
Sinh học, sinh thái:
Sóc bay nhỏ sống trong rừng thường xanh với nhiều cây gỗ lớn trên núi cao hơn 1.000 m, nơi có ít người qua lại. Làm tổ trong bọng cây to. Ban ngày nằm trong tổ, ban đêm đi kiếm ăn.
Phân bố:
Trong nước: Yên Bái (Nghĩa Lộ), Sơn La (Bắc Yên), Quảng Nam (Trà My), Kontum, Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng. Cho đến nay mới chỉ ghi nhận được 03 quần thể Sóc bay nhỏ ở Yên Bái, Sơn La và Quảng Nam. Rất hiếm gặp, số lượng cá thể ghi nhận được rất ít.
Nước ngoài: Ấn Độ, Trung Quốc, Myanmar, Lào, Thái Lan, Cambodia.
Giá trị:
Loài thú hiếm gặp, kỳ lạ của rừng nhiệt đới, được chú ý bảo vệ. Có giá trị nghiên cứu khoa học và thẩm mỹ. Có khả năng lượn trong rừng cây để di chuyển và kiếm ăn ban đêm. Là mẫu vật sống độc đáo để giúp sinh viên, học sinh nghiên cứu và học tập về tập tính sinh thái loài trong tự nhiên.
Tình trạng:
Loài này hiện chỉ ghi nhận ở 3 tỉnh Yên Bái, Sơn La và Quảng Nam; diện tích vùng phân bố (EOO) ước tính khoảng 10.000 km2; sinh cảnh sống bị phân mảnh, thu hẹp và suy thoái do khai thác lâm sản, canh tác nông nghiệp và xây dựng thuỷ điện.
Phân hạng: VU A2cd.
Biện pháp bảo vệ:
Sinh cảnh sống của loài bị thu hẹp và suy thoái do khai thác lâm sản, xâm lấn đất rừng. Loài này cũng bị săn bắt và buôn bán làm thực phẩm. Mặc dù  đã được đưa vào Nghị định 64/2019/NĐ-CP và Nghị định 84/2021/NĐ-CP của Chính phủ và một phần sinh cảnh sống của loài nằm trong các khu bảo tồn nên được bảo vệ. Tuy nhiên vẫn rất cần thiết phải bảo vệ sinh cảnh sống của loài trong vùng phân bố tự nhiên. Tuyên truyền nâng cao nhận thức của cộng đồng, kiểm soát và giảm thiểu các hoạt động săn bắt và buôn bán.

Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam 2023 – phần động vật – trang 33.