Rắn rầm ri cóc

RẮN RẦM RI CÓC

Acrochordus javanicus Horstedt, 1787
Potamophis javanica Schmidt, 1852
Họ: Rắn rầm ri Acrochordidae
Bộ: Có vảy Squamata

Đặc điểm nhận dạng:
Loài rắn có kích thước rất lớn từ 3 đến 11kg. Con đực trưởng thành dài trung bình từ mõm đến hậu môn (SVL) khoảng 1,5 m. Con cái lớn hơn con đực, (SVL) dài hơn 2,4 m. Phần thân trên của rắn có màu nâu, hai bên và bụng có màu vàng nhạt. Da mềm, lỏng lẻo và nhão, với những vảy nhỏ, thô ráp. Các vảy nằm liền kề nhau và không chồng lên nhau. Trên mỗi vảy có một gờ hình tam giác sắc nhọn (dạng hạt). Vảy bụng của loài rắn này có cùng kích thước và hình dạng với các vảy khác, không giống như các loài rắn khác thường có vảy bụng to. Đầu mõm phẳng và rộng, với lỗ mũi nằm ở phía trên đầu, đuôi ngắn và linh hoạt. Do lỗ mũi nằm trên đỉnh đầu, cho phép chúng thở mà không cần phải nhô đầu hoàn toàn lên khỏi mặt nước. Không giống như rắn trên cạn, phổi của loài này trải dài khắp cơ thể, giúp chúng có thể ngâm mình dưới nước hàng giờ mà không cần ngoi lên để thở. Giống như các loài bò sát khác, là loài biến nhiệt, do đó quá trình trao đổi chất thấp. Điều này cũng cho phép chúng ở dưới nước trong thời gian dài.  Bên cạnh sự khác biệt về kích thước, rắn non còn có thể được phân biệt bằng các đốm dọc không đều trên da. Những đốm này mờ dần theo thời gian và cuối cùng biến mất khi đạt đến giai đoạn trưởng thành.
Sinh học, sinh thái:
Thức ăn là các loài cá, tôm. Đẻ con trứng, mỗi lần sinh khoảng 20 đến 30 con. Chúng có trứng ối, được giữ lại trong ống dẫn trứng của rắn và được thụ tinh bên trong. Rắn non sống bán trên cạn cho đến khi lớp da bên ngoài của chúng phát triển hoàn toàn. Do lớp da dạng hạt cản trở di chuyển kém hiệu quả trên cạn nên chúng xuống nước sinh sống.
Rắn cóc Java thường ẩn mình vào ban ngày và hoạt động mạnh vào ban đêm. Đôi khi, chúng kiếm ăn cả ngày lẫn đêm. Rắn bắt mồi bằng cách cuộn mình lại, sử dụng đuôi có lớp vảy sắc nhọn để giữ chặt cây, cành cây ở khu vực sinh sống. Rắn cóc Java hiếm khi lên bờ. Lớp da rộng của chúng được phát triển để nhanh nhẹn dưới nước và hạn chế khả năng di chuyển hiệu quả trên cạn. Phần lớn thời gian, rắn ở dưới mặt nước, và có thể làm như vậy liên tục tới 40 phút. Khi cần thở, rắn nổi lên mặt nước và đưa lỗ mũi lên trên mặt nước trong 15 đến 20 giây.
Phân bố:
Trong nước: Sống ở vùng rừng ngập mặn ven biển miền Trung đến Phú Quốc, thường gặp ở các khu vực gần rừng ngập mặn, bán ngập mặn ở miền Tây nam bộ.
Thế giới: Australia, Indonesia, Timor-Leste, Bangladesh, Cambodia, Ấn Độ, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore; Sri Lanka, Thailand.
Giá trị:
Loài này có gíá trị khoa học và thẩm mỹ. Có thể nuôi trong các trại nuôi bảo tồn để tìm hiểu tập tính, sinh thái của chúng, nhằm phục vụ mục đích nghiên cứu khoa học cho học sinh, sinh viên.
Tình trạng:
Hiện nay loài rất rất hiếm, do  con người săn bắt nhiều để làm thuốc, làm thức ăn và buôn bán nên có nguy cơ bị tuyệt chùng cao. Chúng rất dễ bị đánh bắt bằng các phương tiện như đú cá trong thời gian đi kiếm ăn theo con nước.
Đề nghị biện pháp bảo vệ:
Cần sớm đưa loài này vào sách đỏ Việt Nam. Không được đánh bắt trong mùa sinh sản, đặc biệt là dùng các phương tiện đánh bắt hàng loạt sẽ rất dễ bị tuyệt chủng trong tự nhiên. Cần có biện pháp chế tài đối với kiểu đánh bắt tận diệt và nâng cao ý thức ngư dân trong các qui trình đánh bắt.

Mô tả loài: Phùng Mỹ Trung, Nguyễn Quảng Trường, Phạm Thế Cường – WebAdmin.