Rắn lục đầu bạc feae

RẮN LỤC ĐẦU BẠC FEA

Azemiops feae (Boulenger, 1888)
Azemiops albocephala Orlov, Ryabov, Nguyen, 2013
Họ Rắn lục Viperidae
Bộ: Có vảy Squamata

Đặc điểm nhận dạng:
Cơ thể dài khoảng 800 mm. Đầu hơi dẹt, phân biệt với cổ; mõm rộng và ngắn. Có 1 tấm má. Con ngươi là một khe dọc. 2+3 tấm thái dương. Môi trên 6 tấm, môi dưới 9 tấm. Vảy thân 17 hàng, nhẵn. Những tấm dưới đuôi xếp thành hai hàng hoặc một vài tấm sát hậu môn xếp thành một hàng. Trên đầu có 2 vạch đen lớn chạy dọc, đôi xứng nhau qua một đường màu trắng hồng, hẹp ở phía trước, mở rộng ở phía sau. Lưng xám đen, có những vạch trắng hồng chạy ngang. Bụng vàng hơi xanh có một số điểm sáng nhỏ.
Sinh học, sinh thái:
Rắn sống trong các khu rừng thường xanh, trên núi cao tới 1.600m còn gặp. Rắn lục feae Azemiops feae từng bị nhầm lẫn với Azemiops kharini mặc dù chúng rất dễ phân biệt bằng màu sắc của đầu. Tuy nhiên một số chuyên gia nghiên cứ về rắn cho rằng Azemiops kharini có thể là một biến thể màu sắc của Azemiops feae (Teynié và cộng sự. 2017). Ông đã tìm thấy nhiều mẫu vật kết hợp các đặc điểm của Azemiops feae và Azemiops kharini (tức là chúng trông giống như các giống lai hoặc chuyển cấp). Cần phải kiểm tra và review lại tập tính, sinh thái, vùng phân bố và các đặc điểm khác biệt chi tiết giữa Azemiops feae và Azemiops kharini. Loài này được đặt theo tên Tiến sỹ Leonardo Fea (1852 – 1903), nhà thám hiểm, nhà động vật học, họa sĩ và nhà tự nhiên học người Ý. Loài rắn độc nguy hiểm chết người.
Phân bố:
Trong nước: Rất hiếm gặp, chỉ ghi nhận ở Lào Cai (Vườn quốc gia Hoàng Liên). Đôi khi bắt gặp trên thị trường sinh vật cảnh trong nước và quốc tế..
Nước ngoài: Bắc Myanmar, Nam Trung Quốc.
Giá trị:
Là loài rắn độc, có giá trị khoa học và thẩm mỹ và là loài trong cùng một khoảng thời gian có thể sản sinh ra 2 loài nọc độc thần kinh và nọc độc tế bào nên rất nguy hiểm đến con người.
Tình trạng:
Loài này hiện ghi nhận ở vùng núi Hoàng Liên, tỉnh Lào Cai; số địa điểm ghi nhận phân bố ở Việt Nam hiện tại là 1 nhưng vùng phân bố thực tế có thể rộng hơn ở dãy Hoàng Liên; kích cỡ quần thể nhỏ, rất hiếm gặp; sinh cảnh sống của loài bị chia cắt, suy thoái do tác động của các hoạt động khai thác lâm sản, phát triển du lịch và xâm lấn đất rừng; loài này cũng bị săn bắt để nuôi làm cảnh nhưng không phổ biến.
Phân hạng: VU D2.
Biện pháp bảo vệ:
Sinh cảnh của loài có nằm trong VQG Hoàng Liên nên hạn chế được tác động. Nhưng thực tế vẫn rất cần bảo vệ sinh cảnh sống của loài trong tự nhiên, giảm thiểu tác động của các hoạt động khai thác lâm sản, xâm lấn đất rừng và du lịch.

Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam 2023 – phần động vật – trang 248.