Pơ lang hoa trắng

PƠ LANG HOA TRẮNG

Bombax anceps Pierre, 1888
Bombax insigne subsp. anceps (Pierre) Prain, 1893
Gossampinus anceps (Pierre) Bakh., 1924
Gossampinus valetonii (Hochr.) Bakh., (1924)
Salmalia anceps (Pierre) Stearn, 1955
Họ: Gạo Bombacaceae
Bộ: Bông Malvales

Đặc điểm nhận dạng:
Cây gỗ lớn, cao đến 40m, rụng lá mùa khô cao 15 – 20 cm, đường kính 20 – 35 cm thân thẳng có gai, cành ngang mọc vòng, cành non không gai. Vỏ thân màu xám nhạt có nhiều gai và vết gai rụng, nhiều vết cành lõm và u lồi, thịt vỏ màu vàng trắng, xốp; lá kép chân vịt, tập trung ở đầu cành có cuống dài 4,4 – 10 cm, nhẵn có 4 – 7 lá hình bầu dục, hình trứng thuôn hoặc hình mác rộng, nhắn, dài 8 – 16 cm, rộng 4 – 7 cm, đỉnh nhọn góc tròn, có 10 – 15 đôi gân bên màu trắng xanh. Hoa cụm 2 – 4 chiếc có các vết lá gần đầu cành, có gai. Hoa lớn màu trắng, cuống hoa mập, dài 1,5 – 1,8 cm có lá bắc. Nụ hoa hình quả đào đỉnh nhọn dài 5 – 9 cm. Cánh đài 5 hợp nhau phần lớn ở phía dưới thành kính chuông phía trên là 5 thùy hình tam giác rộng. Khi hoa nở đài thường rách ở đỉnh, mặt ngoài nhẵn, màu xanh lục, mặt trong có lông. Cánh tràng 5 hình trứng ngược dài 7 cm, gốc thu hẹp dần cho tới họng, có lông mịn. Nhị 250 – 300 cái hợp lại thành 5 bó, các bó dính nhau phía dưới thành bẹ ngắn, chỉ nhị nhẵn, bầu hình nón dài 1,2 – 1,4 cm, có lông, vòi nhẵn, dài vượt quá nhị, núm nhụy xẻ 5 quả nang hình bầu dục dài 10 cm, nhiểu hạt nhiều sợi bông ngắn màu trắng.
Sinh học, sinh thái:
Cây thuộc loài cây ưa sáng, thường mọc trên nương rẫy ven đường, bìa rừng, quanh làng bản, ra hoa trước khi ra lá. Mùa hoa tháng 2 – 4. Mùa quả tháng 5 – 7.
Phân bố:
Trong nước: Cây mọc ở Gia Lai, Kontum, Đắc Lắc, Phú yên, Khánh Hoà, Bình Dương, Lâm Đồng, Tây Ninh, Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu, Kiên Giang.
Nước ngoài: Campuchia, Jawa, Lào, Đảo Sunda Nhỏ, Malaya, Myanmar, Sumatera, Thái Lan.
Công dụng:
Gỗ nhẹ, thô, xấu, màu trắng, dễ bị mối mọt, thường làm cây bóng mát nương dẫy, ven đường, có thể làm cây trồng ở công viên. Quả cho sợi bông để nhồi gối nệm.

Tài liệu tham khảo: Cây gỗ kinh tế – Trần Hợp, Nguyễn Bội Quỳnh – trang 7.