Ốc sứ bản đồ

ỐC SỨ BẢN ĐỒ

Leporicypraea mappa (Linnaeus, 1758)
Cypraea mappa Linnaeus, 1758
Cypraea panerythia Melvill, 1888
Họ: Ốc sứ Cypraeidae
Bộ: Chân bụng trung Mesogastropoda

Đặc điểm nhận dạng:
Vỏ hình trứng dài khoảng 85 mm, lưng màu nâu, hoặc nâu – vàng nhạt, có nhiều đường chỉ dọc và ngang màu nâu sẫm. Đặc biệt có một vết lớn màu vàng nhạt chạy dọc vỏ, có thể kéo dài từ đầu đến đỉnh của vỏ và thường chẻ ra nhiều nhánh con khúc khuỷu làm thành hình như bản đồ, nên có tên là ốc bản đồ (mappa). Mặt bụng màu nâu hồng, miệng thẳng răng mịn và đều, không lan ra hai bên bờ.
Sinh học, sinh thái:
Thường sống xa cửa sông, vùng nước trong, sống trong rạn san hô, hốc đá từ vùng triều đến độ sâu 20m.
Phân bố:
Trong nước: Quảng Ngãi (đảo Lý Sơn) Khánh Hoà (vịnh Văn Phong – Bến Gỏi), Côn Đảo.
Nước ngoài: Hồng Hải, Ấn Độ Dương, Tây và trung tâm Thái Bình Dương, bắc và nam Oxtrâylia, nam Indonesia, Pôlynêxia.
Giá trị:
Là loại ốc quý, màu sắc đẹp. Có giá trị mỹ nghệ và sưu tập, nên đưa vào sách giáo khoa để giúp học sinh, sinh viên tìm hiểu sinh thái, tập tính loài.
Tình trạng:
Loài này phân bố ven biển miền Trung trở vào phía Nam. Sinh cảnh sống là các rạn san hô và rạn đá đã bị thu hẹp và suy thoái. Loài này có giá trị làm đồ mỹ nghệ nên bị săn bắt mạnh. Quần thể ước tính bị suy giảm khoảng > 30% trong vòng 20 năm qua.
Phân hạng: VU A2acd.
Biện pháp bảo vệ:
Bảo vệ nơi sống của loài, cần được khoanh vùng để bảo vệ từng quần thể. Cấm săn bắt những cá thể còn non. Tuyệt đối cấm nổ mìn và khai thác san hô trong khu vực có loài này phân bố.

Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam 2023 – phần động vật – trang 55.