Kim cang poilanei

KIM CANG POILANE

Smilax poilanei Gagnep. 1934
Họ: Khúc khắc Smilacaceae
Bộ: Hành Liliales

Đặc điểm nhận dạng:
Dây leo, dài 1 – 3 m. Thân hình trụ, màu xanh nhạt, lóng dài 4 – 15 cm, đường kính 1 – 2 mm. Lá mọc cách, phiến lá hình mũi giáo, mũi giáo trứng, cỡ 3 – 15 x 1 – 5 cm, chóp nhọn thành mũi, gốc tròn hoặc tim nông. Hoa đơn tính, khác gốc. Cụm hoa tán đơn độc, mọc ở nách lá. Cụm hoa tán đực có 8 – 22 hoa. Cụm hoa tán cái có 6 – 18 hoa. Hoa đực: bao hoa 6 mảnh, rời nhau, xếp 2 vòng; nhị 6, rời nhau. Hoa cái: bao hoa 6 mảnh, màu đỏ nhạt, rời nhau, xếp 2 vòng; nhị lép 3. Bầu thượng, hình cầu; vòi nhuỵ gần như không có; đầu nhuỵ 3, cong ra ngoài. Quả mọng, hình cầu, khi chín màu đỏ đậm. Hạt 1 – 2.
Sinh học, sinh thái:
Mùa ra hoa tháng 5 – 7, mùa quả tháng 10 – 11. Mọc ven rừng cây bụi, rừng lá rộng thường xanh, rừng mưa mùa, rừng thứ sinh, rừng nhiệt đới, á nhiệt đới, khe núi, sườn đồi, sườn núi, lên đến độ cao 1.400 m.
Phân bố:
Trong nước: Loài đặc hữu hẹp ở Việt nam, mới thấy ở Khánh Hoà (Nha Trang).
Nước ngoài: Chưa biết.
Giá trị:
Nguồn gen hiếm, vùng phân bố hẹp, rất dễ bị đe dọa do sinh cảnh bị con người tàn phá, khai thác rừng và làm nương rẫy.
Tình trạng:
Loài có khu phân bố bị thu hẹp do nạn chặt phá rừng làm mất sinh cảnh và môi trường sống.
Phân hạng: CR B2b, 3d.
Biện pháp bảo vệ:
Loài đã được ghi trong Sách Đỏ Việt Nam (1996) với cấp đánh giá “bị đe doạ” (Bậc T). Đề nghị đưa vào trồng để bảo vệ nguồn gen.

Tài liệu tham khảo: Sách đỏ Việt Nam 2007 – phần thực vật – trang 481.