Gà so cổ hung

GÀ SO CỔ HUNG

Arborophila davidi Delacour, 1927
Họ: Trĩ Phasianidae
Bộ: Gà Galliformes

Đặc điểm nhận dạng: 
Lông trước mắt đen, có dải rộng mầu trắng nhạt từ trên mắt kéo dài xuống hai bên cổ chuyển thành màu hung vàng. Họng trên trắng, dưới hung vàng, tiếp nối theo là dải màu đen nhìn rất rõ kéo từ sau tai xuống tạo thành yếm ở ngực. Bụng có màu phớt hung vàng nhạt. Sườn có vệt ngang màu đen và trắng xen kẽ nhau. Mỏ đen, gốc mỏ đỏ. Mắt nâu, da trần quanh mắt đỏ. Chân tím nhạt hay hồng.
Sinh học, sinh thái:
Gà so cổ hung sinh sản vào giữa xuân đến gần cuối hè. Thức ăn của gà so cỏ hung là giun đất, các loại côn trùng cánh cứng và các loại quả cây có thịt mềm và hạt quả cây cỡ nhỏ trong rừng. Có thể gặp Gà so cỏ hung đi thành đàn nhỏ 3 – 5 con ở các sườn đồi, núi rừng (tre, nứa, vầu, lồ ô), rừng hỗn giao tre lẫn cây gỗ rậm rạp, có độ cao 200 – 600 m. Ban ngày kiếm ăn ở mặt đất ban đêm bay lên cành cây đậu ngủ.
Phân bố:
Trong nước: Lâm Đồng, rừng phòng hộ Tân Phú, Đồng Nai, Vườn quốc gia Cát Tiên (Đồng Nai và Lâm Đồng), Khu bảo tồn thiên nhiên văn hóa Đồng Nai, Vườn quốc gia Bù Gia Mập, Bình Phước.
Nước ngoài: Campuchia.
Giá trị:
Loài đặc hữu quý hiếm, có vùng phân bố hẹp, có giá trị khoa học, làm cảnh. Có ý nghĩa quan trọng đối với việc bảo vệ đa dạng sinh học của Việt Nam và toàn cầu.
Tình trạng:
Loài này hiện ghi nhận tại các tỉnh Đồng Nai, Lâm Đồng và Bình Phước của Việt Nam và một phần biên giới giáp với tỉnh Mondukiri của Campuchia; số địa điểm ghi nhận là 3; diện tích phạm vi phân bố (EOO) ước tính < 5.000 km2, bị phân mảnh; diện tích vùng phân bố bị thu hẹp, chất lượng sinh cảnh bị suy thoái do mất rừng và các hoạt động canh tác nông nghiệp; loài này cũng bị săn bắt làm thực phẩm.
Phân hạng: EN B1ab(iii).
Biện pháp bảo vệ:
Gà so cổ hung có tên trong Nghị định số 64/2019/NĐ-CP và Nghị định số 84/2021/NĐ-CP của Chính phủ. Đề xuất phục hồi quần thể trong tự nhiên; kiểm soát chặt chẽ tình trạng săn bắt; bảo vệ và phục hồi sinh cảnh sống trong vùng phân bố tự nhiên của loài.

Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam 2023 – phần động vật – trang 258.