Diều cá lớn

DIỀU CÁ LỚN

Icthyophaga ichthyaetus (Horsfield, 1821)
Falcon ichthyaetus Horsfield, 1921
Họ: Ưng Accipitridae
Bộ: Cắt Falconiformes

Đặc điểm nhận dạng:
Kích thước lớn, 69 – 74 cm, cổ dài, đầu màu xám, đùi và lông bao đuôi dưới trắng, đuôi tròn trắng, dải ngang mút đuôi màu đen. Phần trên lưng và lông bao cánh màu nâu xám, ngực hung nâu. Khi chim bay nhìn thấy cánh rộng, tròn, gốc đuôi trắng tương phản với màu tối xám của cánh. Chim non đầu, cổ, ngực và phần bụng trên màu nâu có nhiều vệt dọc màu nâu, đuôi có hai dải ngang nâu và trắng.
Sinh học, sinh thái:
Sinh sản từ tháng 11 – 3, làm tổ trên cây cao và to, tổ có dạng hình cái cốc sâu và lớn; tổ cách mặt đất từ 7,5 – 30 m; đẻ từ 2 – 4 trứng màu trắng. Thường gặp ở các vùng hồ, đầm lầy, các sông lớn; độ cao phân bố tới 1.500 m, thường bay lượn và giữ cánh thăng bằng trên không trung.
Phân bố:
Trong nước: Tây Bắc, Đông Bắc, Trung Bộ và Nam Bộ (Lai Châu, Thanh Hoá, Hà Tĩnh, Nghệ An, Thừa Thiên – Huế, Kontum, Đắk Lắk, Đồng Nai, Kiên Giang),
Nước ngoài: Ấn Độ, Nepal, Bangladesh, Sri Lanka, Myanmar, Thái Lan, Lào, Campuchia, Malaysia, Indonesia, Philippines.
Giá trị:
Có giá trị khoa học, thẩm mỹ, có bộ lông và hình dáng đẹp dễ nuôi trong môi trường bách thảo. Loài giúp cân bằng sinh thái và môi trường tự nhiên.
Tình trạng:
Diều cá đầu xám là loài chim định cư không phổ biến, phân bố rộng ở Việt Nam; loài này có kích cỡ quần thể nhỏ và bị suy giảm do mất và suy thoái sinh cảnh sống, ô nhiễm, suy giảm nguồn thức ăn; ước tính kích cỡ quần thể <10.000 cá thể và số lượng cá thể trưởng thành của mỗi tiểu quần thể <1.000.
Phân hạng: VU C2a(i).
Biện pháp bảo vệ:
Diều cá đầu xám có tên trong Nghị định số 84/2021/NĐ – CP của Chính phủ, phụ lục II CITES. Phần lớn sinh cảnh của loài nằm trong các khu bảo tồn nên được bảo vệ. Đề xuất điều tra quần thể loài tại Việt Nam, phục hồi sinh cảnh sống trong vùng phân bố tự nhiên của loài, kiểm soát ô nhiễm thức ăn.

Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam 2023 – phần động vật – trang 250.