Cua bay hoa việt nam

CUA BAY HOA VIỆT NAM

Cheirotonus battareli (Pouillaude, 1913)
Cheirotonus formosanus Ohaus, 1913
Cheirotonus macleayi battareli Pouillaude, 1913
Họ: Bọ hung Scarabaeidae
Bộ: Cánh cứng Coleoptera

Đặc điểm nhận dạng:
Cánh có các sọc đốm màu vàng da cam tới rỉ sắt ở cả con đực và con cái, Gai ngọn của đốt ống chân trước con đực dạng lưỡi mác, đầu nhọn; Gai lưỡi mác ở ngọn đốt ống chân trước con đực nhỏ hơn Cua bay đen Cheirotonus gestroi. Hàng gai ở mép ngoài đốt ống chân trước to và nhọn hơn Cheirotonus gestroi. Giữa đốt đùi chân trước nổi lên u lồi, trên đó mang răng cưa. Răng cưa trên u lồi giữa đốt đùi chân trước không tạo đế. Các vết sần trên pronotum nhỏ hơn Cheirotonus gestroi. Phần leng bụng của Cheirotonus battareli có các chấm vàng lớn, khá rõ trên nền đen, các chấm này kích thước đều chứ không lộn xộn về hình dáng và vị trí như Cheirotonus parryi. Đốt bụng cuối của con cái phủ kín lông, trừ mút đuôi.
Sinh học, sinh thái:
Con trưởng thành bắt được bằng phương pháp bẫy đèn ở các khu vực rừng thường xanh núi cao còn tốt vào mùa mưa hàng năm từ tháng 4 đến tháng 8. Ấu trùng của loài bọ cánh cứng này ăn các loài thực vật chết mục thuộc Họ Giẻ Fagaceae.
Phân bố:
Trong nước: Lào Cai (Vườn quốc gia Hoàng Liên, Khu bảo tồn thiên nhiên Bát Xát), Hà Giang (Đồng Văn, Quản Bạ), Cao Bằng (Vườn quốc gia Phia Oắc – Phia Đén, Bảo Lạc), Sơn La (Khu bảo tồn thiên nhiên Copia, Yên Châu), Yên Bái (Mù Căng Chải), Vĩnh Phúc (Vườn quốc gia Tam Đảo), Phú Thọ (Vườn quốc gia Xuân Sơn).
Nước ngoài: Chưa có dẫn liệu.
Giá trị:
Loài bọ cánh cứng đẹp, hiếm, được các nhà sưu tầm ưa chuộng, các nhà buôn mua với giá đắt và được đánh giá là một trong các loài bọ cánh cứng đẹp và có giá trị sưu tầm nhất ở Việt Nam.
Tình trạng:
Loài này ghi nhận ở 6 tỉnh miền Bắc với số lượng cá thể trưởng thành rất ít, thường ghi nhận dưới 4 cá thể trong một đợt khảo sát. Sinh cảnh sống của loài bị tác động do chuyển đổi đất rừng làm đất canh tác nông nghiệp, khai thác lâm sản, và phát triển cơ sở hạ tầng và du lịch. Kích cỡ quần thể của loài bị suy giảm ước tính trên 50% trong vòng 30 năm qua do thu hẹp và suy thoái sinh cảnh sống cũng như bị khai thác, buôn bán làm sinh vật cảnh.
Phân hạng: EN A2cd.
Biện pháp bảo vệ:
Sinh cảnh sống của loài có một phần nằm trong các Vườn quốc gia và Khu bảo tồn nên được bảo vệ. Trước năm 2000, loài này bị thu bắt nhiều để buôn bán. Sau năm 2000, tình trạng thu bắt có giảm nhưng quần thể của loài này nhỏ, hiếm gặp. Đề xuất bảo vệ sinh cảnh trong vùng phân bố tự nhiên của loài; phục hồi quần thể trong tự nhiên; kiểm soát thu bắt và buôn bán trái pháp luật loài này.

Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam 2023 – phần động vật – trang 31.