Cóc tía

CÓC TÍA

Bombina microdeladigitora Liu, Hu and Yang, 1960
Bombina maxima R. Bourret, 1942.
Bombina fortinuptialis Liu & Tian, 1978
Bombina lichuanensis Ye & Fei, 1993
Bombina maxima fortinuptialis Tian & Wu, 1978
Họ: Cóc tía Bombinatoridae
Bộ: Không đuôi Anura

Đặc điểm nhận dạng:
Trông giống cóc nhà nhưng khác ở chỗ lỗ mắt hình tam giác, không có màng nhĩ, lưỡi tròn gắn với thềm miệng. Dài thân khoảng 70 – 80 mm. Mặt lưng có mầu đồng thau hay xanh lá cây với nhiều đám lớn mụn cóc có những lỗ nhỏ để tiết nhựa (đó là những tuyến nọc độc ở cóc tía). Những đám tuyến lớn nhất là những tuyến nằm ở sau mắt, trên cẳng tay, cẳng chân và trên lưng. Mặt bụng, bàn tay, bàn chân cóc tía có những đốm lớn màu đỏ tía, đỏ vàng hay cá vàng sặc sỡ trên nền đen. Cá thể đực có da xù xì hơn cá thể cái.
Sinh học, sinh thái:
Chỉ thấy ở vùng núi cao từ 1.200m trở lên. Sống trong các hốc đá, bọng cây có nước. Thức ăn là các loài côn trùng sống trong khu vực phân bố, kiếm ăn vào ban đêm, nhưng thỉnh thoảng cũng gặp ban ngày. Rất ít thấy các cá thể cái mà chủ yếu gặp con đực.
Phân bố:
Trong nước: Hà Giang (Tây Côn Lĩnh), Lào Cai (Sapa), Lai Châu (Tam Đường, Sìn Hồ).
Nước ngoài: Trung Quốc (Vân Nam, Hồ Bắc).
Giá trị:
Có giá trị thẩm mỹ và khoa học, là nguồn gen hiếm của khu hệ động vật Việt Nam.
Tình trạng:
Loài này hiện ghi nhận phân bố ở các tỉnh Hà Giang, Lào Cai và Lai Châu. Diện tích vùng phân bố (EOO) ước tính khoảng 6.200 km2; số địa điểm ghi nhận phân bố là 3; sinh cảnh sống của loài đã và đang bị thu hẹp, suy thoái do tác động của các hoạt động khai thác lâm sản, chuyển đổi đất rừng sang đất sản xuất nông nghiệp và phát triển du lịch; ngoài ra loài này còn bị săn bắt buôn bán làm sinh vật cảnh và nhiễm bệnh nấm. Hiện đang bị bắn để buôn bán nuôi làm cảnh.
Phân hạng: VU B1ab(iii).
Biện pháp bảo vệ:
Một phần vùng phân bố của loài nằm trong KBTTN Tây Côn Lĩnh (Hà Giang), VQG Hoàng Liên và KBTTN Bát Xát (Lào Cai) nên được bảo bệ. Tuy nhiên vãn cần thiết bảo vệ sinh cảnh sống của loài trong tự nhiên. Kiểm soát, hạn chế săn bắt phục vụ buôn bán làm sinh vật cảnh. Nghiên cứu về đặc điểm sinh học, sinh thái và đánh giá hiện trạng quần thể để đưa ra các khuyến nghị đối với công tác bảo tồn..

Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam 2023 – phần động vật – trang 263.