Chùm bao

CHÙM BAO

Passiflora foetida L., 1753
Dysosmia foetida (L.) M.Roem.,1846
 Granadilla foetida (L.) Gaertn., 1788
Tripsilina foetida (L.) Raf., 1838
Họ: Chùm bao Passifloraceae
Bộ: Sơ ri Malpighiales

Đặc điểm nhận dạng:
Cây dây leo, thân mềm dài đến 25 – 30 m, thành bụi rất lớn, thân phủ nhiều lông. Lá mọc so le, hình tim, phiến chia 3 thuỳ, gân lá chân vịt, hai mặt có lông. Tua cuống mọc ở kẻ lá cuộn lại như lò xo. Lá dài 6 – 10 cm, rộng 5 – 8 cm, mép có lông mịn, cuống lá dài 7 – 8 cm. Đầu tua cuống thành lò xo. Hoa đơn độc 5 cánh trắng hay tím nhạt, đường kính 5,5 cm, hoa mọc ở nách lá. Quả hình cầu, dài 2 – 3 cm, được bao bọc bởi tổng bao lá bắc tồn tại, Quả có màu xanh khi non, chín có màu vàng chứa các hạt nhỏ có lớp áo hạt ăn được.
Sinh học, sinh thái:
Thường thấy ở rừng thưa bình và trung nguyên từ vùng thấp tới độ cao 800m. Ra hoa quả quanh năm. Lá bắc của cây này có các bẫy bắt côn trùng, nhưng người ta chưa biết liệu cây có tiêu hóa côn trùng bị mắc bẫy hay không hay chỉ sử dụng vũ khí này làm cơ chế bảo vệ hoa và quả của cây. Đây vẫn là một chủ đề gây tranh cãi và nghiên cứu của các nhà nghiên cứu về cây ăn thịt. Là thức ăn cho các loài bướm thuộc họ Bướm giáp Nymphalidae (Bướm nhãn lồng đỏ Acraea violae, Bướm báo hoa vàng Cethosia cyane)
Phân bố:
Trong nước: Là loài thực vật rất phổ biến ở Việt Nam, chúng có mặt ờ hầu khắp các tỉnh và cho đền độ cao 800 m vẫn còn được ghi nhận.
Nước ngoài: Hầu khắp các khu vực Đồng nam Á cho đến Nicaragua, Panama, Paraguay, Peru, Puerto Rico, Suriname, Texas, Trinidad – Tobago, Uruguay, Venezuela…
Công dụng:
Lá chứa các alkaloid (harman, harmin, harmol, harmalin, harmalol), flavonoid (saponarin, saponaretin, vitexin, xylosyl vitexin) và các hợp chất cyanogenic. Hàm lượng các chất trong thân thấp hơn so với lá. Cây dùng chữa an thần, mất ngủ, trị ghẻ ngứa, viêm da, thanh nhiệt, giải độc cơ thể.

Mô tả loài: Phùng Mỹ Trung, Trần Hợp, Phạm Văn Thế – WebAdmin.