Chó rừng

CHÓ RỪNG

Canis aureus Linnaeus, 1758
Canis aureus algirensis Wagner, 1841
Canis aureus bea Heller, 1914
Canis aureus cruesemanni Matschie, 1900
Canis aureus indicus Hodgson, 1833
Họ: Chó Canidae
Bộ: Ăn thịt Canivora

Đặc điểm nhận dạng:
Kích thước nhỏ hơn Chó sói lửa Cuon alpinus, nặng 5 – 8 kg, dài thân 600 – 750mm, dài đuôi 200 – 250mm, dài bàn chân sau 135mm, trọng lượng 6 – 7 kg, nền lông màu hung vàng có mút lông đen hoặc hung đen tạo thành màu hung nâu xám. Vùng vai có nhiều sợi lông đen. Khoảng một phần ba đuôi ngoài xám đen. Dài đuôi ngắn hơn nửa dài thân. Loài này kích thước và hình dáng, màu lông khác biệt với loài Chó sói lửa Cuon alpinus.
Sinh học, sinh thái:
Chó sói vàng thường sống ở các khu rừng ven nương rẫy, có thể gần các trạng trại hay khu dân cư trong rừng. Sống đơn hay sống đôi, kiếm ăn đêm. Khác Chó sói lửa Cuon alpinus, Chó rừng khá bạo dạn, chúng có thể vào tận nơi ở trong rừng của con người khi họ đã đi ngủ để kiếm ăn. Thức ăn của chúng là thú nhỏ, chim, bò sát, ếch nhái. Ghi nhận ở Thái Lan (theo B.lekagul, 1988), Chó rừng thường theo Hổ Panthera tigris và các loài thú ăn thịt khác để ăn các mẩu thịt dư thừa.
Phân bố:
Trong nước: Ở nước ta trước năm 2000 có gặp loài này ở Tây Nguyên Kontum, Gia Lai, Đắk Lắk (Vườn quốc gia Yok Đôn), Đắk Nông (Tà Đùng), Lâm Đồng (Vườn quốc gia Bidoup – Núi Bà), Bình Phước (Vườn quốc gia Bù Gia Mập). Lần đầu tiên đã tìm thấy loài này ở Đắc Lắc.
Nước ngoài: Bắc và Đông Bắc châu Phi, Đông Nam và Trung Âu, Tiểu Á, Trung Đông và Đông Nam Á (Thái Lan, Cambodia, Lào…)
Giá trị:
Loài hiếm có giá trị khoa học và nguồn gen. Chó rừng là loài hiếm từ trước đến nay, là nguồn gen tự nhiên quý. Do nạn săn bắt, chặt phá rừng, chó rừng ngày càng trở nên hiếm.
Tình trạng:
Loài này trước đây ghi nhận phân bố ở Tây Nguyên và Đông Nam Bộ, tuy nhiên, gần đây không ghi nhận lại. Sinh cảnh sống bị thu hẹp và suy thoái do mất rừng và khai thác lâm sản. Loài này trước đây đã bị săn bắt quá mức làm thực phẩm; kích cỡ quẩn thể ước tính bị suy giảm > 80% trong vòng 40 năm qua.
Phân hạng: CR A2cd.
Đề nghị biện pháp bảo vệ:
Loài này có tên trong Phụ lục III CITES, Nhóm IB Nghị định 84/2021 NĐ-CP của Chính phủ. Một phần sinh cảnh sống của loài nằm trong các khu bảo tồn nên được bảo vệ. Tuy nhiên loài này bị săn bắt để làm thực phẩm, sinh cảnh sống bị thu hẹp và suy thoái do xâm lấn đất rừng làm đất canh tác nông nghiệp và khai thác lâm sản. Rất cần thiết bảo vệ sinh cảnh ở các khu vực phân bố; kiểm soát việc săn bắt và buôn bán trái pháp luật loài này; thực hiện các giải pháp phục hồi quần thể trong tự nhiên, nhân nuôi bảo tồn chuyển chỗ.

Tài liệu tham khảo: Sách đỏ Việt Nam 2023 – phần động vật – trang 51.