Bướm phượng công pari

BƯỚM PHƯỢNG CÔNG PARI

Papilio paris Linnaeus, 1758
Papilio paris majestatis Fruhstorfer, 1909
Papilio paris splendorifer Fruhstorfer, 1909
Họ: Bướm phượng Papilionidae
Bộ: Cánh vẩy Lepidoptera

Đặc điểm nhận dạng:
Loài này về hình dáng rất giống với các loài Papilio bianor, Papilio arcturus. Nhìn thoáng qua thì loài này có màu đen với đốm xanh lục lớn ở mặt trên cánh sau, lấp lánh khi bay. Nếu quan sát thật gần, có thể thấy xen giữa các vảy màu đen là những vảy nhỏ li ti màu xanh lục khiến cho cánh con vật có màu đen nhung ánh xanh rất đẹp. Mặt dưới cánh sau có một dãy các đốm đỏ tía hình trăng khuyết chạy dọc mép ngoài, hai đốm cuối cùng phía sát bụng biến thành hai vòng tròn đỏ với nhân đen to ở bên trong. Một trong những loài bướm phượng có đuôi đẹp nhất ở Việt Nam. Bướm đực và bướm cái giống nhau và đều có một mảng lớn màu xanh lục ở cánh sau. Đặc điểm nhận diện loài Papilio paris dễ nhất là đốm màu xanh ngọc tương đối to, hơi tròn, rõ rệt không chạy tới sát mép ngoài của cánh sau. Sải cánh: 120 – 140 mm (Thái Lan), và 100 – 130 mm (Trung Quốc).
Sinh học sinh thái:
Phổ biến trong rừng hoặc gần rừng. Được ghi nhận đẻ trứng trên cây Ba gạc Euodia lepta thuộc họ Cam Rutaceae. Bướm bay rất nhanh tuy nhiên có thể gặp dễ dàng ở những bờ cát gần các con suối và sông. Bướm đực cũng thường gặp ở các thảm thực vật thứ sinh, trong khi đó nhìn chung bướm cái lại gặp ở trong rừng. Bướm bị hấp dẫn bởi phân thải của chim và thú. Vào mùa xuân, cả bướm đực và bướm cái cùng tụ tập với các loài bướm khác ở những cây Bướm bạc Mussaenda pubescens, Long não Cinnamomum camphora và những cây có hoa khác.
Phân bố:
Trong nước: Loài này phổ biến khắp nơi ở Việt Nam, miền Bắc và miền Trung, bướm cái có số lượng ít hơn. Ở miền Nam cho đến nay chỉ ghi nhận được tại Vườn quốc gia Bù Gia Mập, Bình Phước và Vườn quốc gia Cát Tiên, Đồng Nai nhưng rất hiếm.
Nước ngoài: Đông Bắc Ấn Độ qua Trung Quốc đến Đài Loan và Nam Nhật Bản; Phía Nam qua vùng Đông Dương đến quần đảo Sunda.
Giá trị:
Papilio paris là khá loài phổ biến trong nhóm bướm phượng, có đốm màu xanh ở cánh sau. Một số loài khác cũng rất giống loài này như Papilio arcturus, Papilio polytor, loài Papilio memnon, Papilio dialis, Papilio bianor. Nên có nghiên cứu sâu về loài này để nhân nuôi.

Mô tả loài: Vũ Văn Liên – Bảo tàng thiên nhiên Việt Nam, Phùng Mỹ Trung – WebAdmin.