Bướm loang đốm vàng

BƯỚM LOANG ĐỐM VÀNG

Delias acalis (Godart, 1819)
Delias thysbe thysbe Davidson & Macbeth,1938
Delias acalis shinkaii Morita, 1998
Họ: Bướm phấn Pieridae
Bộ: Cánh vẩy Lepidoptera

Đặc điểm nhận dạng:
Bướm cái có cánh lượn tròn hơn và màu nâu hơn với các vết nhạt loang lổ. Phía trên, cánh trước: đốm trắng ở đỉnh tế bào được thay thế bằng đốm có vảy xám ở trên và dưới cắt ngang các tế bào đĩa, có màu đen; loạt đốm hình ngọn giáo (hastate) sau đĩa chuyển thành các vệt rộng khuếch tán màu xám trong đó vệt ở khoảng giữa 3 dịch chuyển vào trong nhiều hơn các vệt khác.
Mặt trên cả cánh trước và cánh sau có màu đen với các vệt rộng màu trắng không rõ, mờ, lan tỏa từ gốc ở cánh sau. Các mảng hình đĩa nhiều ở phần cuối cánh, phần lưng bụng màu trắng với các sọc đen phân đốt mờ. Mặt cánh dưới cánh trước có màu đen và những vệt màu trắng giống như phần mặt trên. Mặt cánh dưới của cánh sau rất khác biệt. Ngoài các mảng màu đen, có một mảng đỏ thẫm sẫm ở phần gốc cánh, phần còn lại là những mảng màu vàng không đều trên nền đen. Trong số những đốm sau này, đốm ở khe 5 là dài nhất. Râu, đầu, ngực và bụng phía trên màu đen, bụng ở hai bên và phía dưới màu xám.
Sinh học, sinh thái:
Đây là loài di cư chủ động, ở Việt Nam vào tháng 2 đến tháng 4 có thể gặp những con Bướm đơn độc bay thường xuyên qua cánh đồng lúa hoặc các làng bản lên phía Bắc. và đôi khi còn gặp chúng vào cuối tháng 10 hàng năm. Loài này khá bị hấp dẫn bởi những cây hoa khác nhau. Những vết vàng và đỏ ở mặt dưới của cánh sau giúp bảo vệ bướm trưởng thành tránh khỏi các loài chim. Hầu hết các loài ở giống này bay không nhanh nhưng cao. Khi bay đi do hoảng sợ thì thường rất lâu sau mới chịu đậu. Các loài trong giống Delias đẻ trứng trên các loài cây thuộc họ Tầm gửi Loranthaceae. Ở Việt Nam chúng di cư vào tháng 2 đến tháng 4, có thể gặp những con bướm đơn độc bay thường xuyên qua cánh đồng lúa hoặc các làng bản lên phía Bắc. Loài này khá bị hấp dẫn bởi những cây hoa khác nhau. Những vết vàng lúa và đỏ ở mặt dưới của cánh sau giúp bảo vệ bướm trưởng thành tránh khỏi các loài chim. Sâu non sống tập trung trên một số cây như Đại cán nam Macrosolen cochinchinensis thuộc họ Tầm gửi Loranthaceae. Ở Việt Nam, loài này có thể nhầm với Bướm loang Delias pasithoe, loài này lớn hơn và hiếm hơn. Còn thấy loài này với số lượng lớn ở những cây sấu vào cuối xuân, đầu hè và đôi khi còn gặp chúng vào cuối tháng 10 hàng năm. Phân bố ở mọi độ cao và mọi môi trường, nhưng không có ở các khu rừng nguyên sinh ở độ cao trên 700 m
Phân bố:
Trong nước: Đây là loài phổ biến hơn ở các tỉnh phía Bắc giáp Trung Quốc và Trung bộ Việt Nam. Tên loài được đặt theo đặc điểm hình thái.
Nước ngoài: Nepal, Sikkim, Bhutan, Bắc Ấn Độ đến Nam Trung Quốc, Hải Nam và Đài Loan, phía Nam qua Đông Dương.
Giá trị, tình trạng và biện pháp bảo vệ:
Là loài thường gặp với số lượng cá thể nhiều nhưng chưa thấy gây nên dịch hại đối với cây trồng.

Mô tả loài: Vũ Văn Liên – Bảo tàng thiên nhiên Việt Nam, Phùng Mỹ Trung – WebAdmin