Bọ chó bông to

BỌ CHÓ BÔNG TO

Buddleja macrostachya Benth., 1835
Buddleja cylindrostachya Kraenzl., 1913
Buddleja hancockii Kraenzl., 1913
Buddleja hosseusiana Kraenzl., 1912
Họ: Hoa mõm sói Scrophulariaceae
Bộ: Hoa mõm sói Scrophulariales

Đặc điểm nhận dạng:
Cây gỗ nhỏ, dạng cây bụi, cao đến 6 m. Cành 4 cạnh, thường có 4 cánh, có lông hình sao. Lá mọc đối, phiến lá hình mác bầu dục, dài 4 – 30 cm, rộng 1 – 7 cm, đầu nhọn, gốc men theo cuống ngắn, mép có răng không đều, mặt dưới có lông đậm màu trắng bạc. Cụm hoa mọc ở đầu cành, hay nách lá, chùm xim dạng bông, dài 5 – 25 cm, rộng 2,5 – 3,5 cm. Hoa mẫu 4. Đài hình chuông, dài 4 – 6 mm. Tràng màu kem, có họng màu tím hoặc tím hoa cà, vàng cam hoặc đỏ, dài 9 – 15 mm, có lông sao ở mặt ngoài, có lông nhung ở mặt trong (trừ phần gốc); sống tràng dài 8,5 – 11 mm, thùy tràng gần hình tròn, dài 2 – 4 mm, rộng 2 – 3 mm. Nhị đính cách họng tràng 1 mm, chỉ nhị rất ngắn. Nhụy dài 5,5 – 8,5 mm, bầu hình trứng dẹt, phủ lông hình sao, vòi có lông hình sao ở phần dưới, núm hình chùy. Quả nang hình trứng hẹp, dẹt một bên, dài 7 – 10 mm, rộng 3 – 4 mm và dày 2 – 3 mm, phủ lông hình sao. Hạt có vân, hình bầu dục, dài 0,5 – 0,6 mm, rộng 0,2 – 0,3 mm và dày 0,2 mm, có 2 cánh dài hẹp ở hai đầu.
Sinh học, sinh thái: 
Cây mọc ở độ cao 1.800 – 2.000 m, ở ven rừng rậm hay trong trảng cây bụi trên núi đá vôi. Mùa hoa tháng 12, mùa quả tháng 5.
Phân bố:
Trong nước: Mới chỉ gặp ở Lào Cai (Bát Xát “giữa Trinh Thượng và Mường Hum”).
Nước ngoài: Bangladesh, Trung Quốc, Ấn Độ, Myanmar, Thái Lan.
Giá trị:
Nguồn gen qúy hiếm, có gía trị khoa học và bảo tồn, hoa to, đẹp có thể trồng làm cảnh ở các Khu bảo tồn hay công viên để giáo dục về thực vật học
Đề nghị biện pháp bảo vệ:
Loài đã được ghi trong Sách đỏ Việt Nam (2007) với cấp đánh giá “hiếm” (Bậc R). Không chặt phá những cây trưởng thành còn sót lại ở các điểm phân bố, đặc biệt ở các Lào Cai, Vườn quốc gia Hoàng Liên.

Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam 2007 – phần thực vật – trang 73.