Những kẻ tàng hình để lẩn trốn & săn mồi trong thiên nhiên

Bài & Ảnh: Phùng Mỹ Trung – Phùng Nguyễn Trí Lâm – WebAdmin

Đấu tranh sinh tồn là một quy luật của tạo hóa, chính quy luật ấy đã làm nên những điều kỳ diệu và giúp cho nhiều loài động, thực vật thoát hiểm trước sự tấn công của các loài khác đó là một phần rất ấn tượng trong bức tranh đa sắc màu của tự nhiên và là một tất yếu không thể thiếu trong cuộc sống muôn loài. Sự biến đổi màu sắc và hình dạng bề ngoài cho thật giống với những vật trong môi trường xung quanh được ví như lớp sơn phủ “tàng hình” trên các thiết bị quân sự nhằm lẩn tránh đối phương là sự ứng phó tuyệt vời mà tự nhiên dành tặng cho các loài động vật. Khả năng ấy khiến cho con mồi và ngay cả những đối tượng thiên địch của chúng khó có khả năng phát hiện trong môi trường tự nhiên và cũng là thứ vũ khí hiệu quả để săn mồi. Dưới đây là những loài động vật tàng hình trong thiên nhiên hoang dã Việt Nam.
Đây là một ví dụ minh chứng rất điển hình về khả năng ngụy trang trong thiên nhiên hoang dã trong cuộc đấu tranh sinh tồn và duy trì nòi giồng. Vì nếu bạn nhìn thẳng vào tấm ảnh này bạn cũng khó có thể nhận ra một loài côn trùng thuộc họ Sát sành Tettigonidae hay chỉ là một thân cây mục nát vì năm tháng ở Vườn quốc gia Bù Gia Mập. Loài côn trùng này có khả năng ngụy trang tốt đến mức hầu hết các loài kẻ thù của nó không thể phát hiện ra nên nó có cơ hội trốn thoát. Nếu thị lực tuyệt vời của bạn trong khoảng cách 1 mét bạn có thể phân biệt được loài này không ?

Sát sành Tettigonidae – Ảnh: Đặng Việt Đài

Thạch sùng đuôi thùy Ptychozoon lionotum – Ở khoảng cách 2m thì với ngay cả những người có con mắt tinh nhất cũng không thể nhận biết đâu là các mảng bạc phếch cùng tuế nguyệt của thân cây và đâu là thạch sùng. Chính nhờ khả năng tàng hình này khả năng săn mồi nó được mệnh danh là kẻ sát thủ trong rừng mưa. Với khả năng ngụy trang siêu phàm, nó chỉ việc nằm yên một chỗ chờ đợi những con mồi đến “nộp mạng”. Đây là phương thức săn mồi ưa thích mà loài này thường áp dụng và là loài thạch thùng rất hiếm. Nhiều nhà nhiếp ảnh thiên nhiên mong ước được chụp hình được chúng dù chỉ mộ lần trong hoang dã.

Thạch sùng đuôi ba thùy Ptychozoon trinotaterra – Ảnh: Phùng Nguyễn Trí Lâm

Thằn lằn bay đốm Draco maculatus – Ngoài khả năng bay lượn từ cây này qua cây khác để kiếm ăn và tìm kiếm bạn tình trong mùa giao phối thì khả năng ‘tàng hình’ của nó cũng thật đáng nề. Đây là loài khá phổ biến trong các khu rừng còn được bảo vệ tốt và chúng thường chọn những cây to, già nua để sống và lẩn trốn khi bị đe dọa.

Thằn lằn bay đốm Draco maculatus – Ảnh: Phùng Nguyễn Trí Lâm

Bọ ngựa hoa lan Hymenopus coronatus – Lợi dụng những bông hoa màu trắng toả hương để dẫn dụ các loài côn trùng đến hút mật và thụ phấn. Loài Bọ ngựa hoa lan Hymenopus coronatus thuộc họ Bọ ngựa hoa lan Hymenopodidae cũng biết cách “nở hoa” theo mùa để tìm kiếm thức ăn. Kẻ săn mồi này không phải nhọc công di chuyển như các loài khác mà chỉ cần chờ đợi bữa ăn của mình một cách lặng lẽ. Thật khó có thể thoát khỏi đôi kiếm sắc lẹm và cú cắn lạnh lùng khi con mồi nhận ra mối đe doạ thì không còn cơ hội thoát thân. Nhưn khi hoa tàn chúng nhờ vào phương ca1h đổi màu để trú ngụ bông hoa màu khác, tue61p tục kiếm mồi.

Bọ ngựa hoa lan Hymenopus coronatus – Ảnh: Phùng Mỹ Trung

Chiếc lá khô Kallima inachus – Có thể hút nhụy hoa và thưởng thức bữa sáng ngon lànhở những khu rừng mà chúng phân bố. Mặc cho các loài thằn lằn, chim ăn côn trùng hay cả những nhà nghiên cứu cũng khó có thể nhận ra nó ở khoảng cách 4m và chiếc lá khô sẽ vụt bay khi chúng bị đe dọa. Ngoài khả năng ngụy trang bướm là khô còn là một bức tranh ấn tượng nhất trong những cánh rừng mưa Việt Nam.

Bướm lá khô Kallima inachus – Ảnh: Phùng Mỹ Trung

Cú muỗi lưng xám Caprimulgus affinis – Loài chim ăn đêm này ban ngày thường lẩn trốn trong các đám cỏ ngay ven đường hay những bụi cây nhỏ. Tuy nhiên cách ngụy trang của chúng khiến cho ngay cả những con trồn tinh quái nhất cũng chẳng nhận ra và chú chim bạo dạn và tự tin đến nỗi đôi khi bước chân của bạn sát bên chúng nửa mét thì nó cũng không cần quan tâm và chỉ vụt bay khi nguy hiểm thực sự đến quá gần

Cú muỗi lưng xám Caprimulgus affinis – Ảnh: Swiss Winnasis

Bo que cánh đỏ Calvisia kneubuehleri – Là hậu duệ của loài côn trùng cổ đại, nhưng mới được các nhà côn trùng học phát hiện và công bố năm 2017 ở Đồng Nai. Hóa thạch của chúng được tìm thấy từ hậu kỷ Triassic và là một trong những loài côn trùng được các nhà phân loại sinh học hết sức quan tâm. Đây là loài loài điển hình của sự tiến hoá bởi những chọn lọc tự nhiên mà còn tồn tại cho đến ngày nay. Khả năng “tàng hình” của chúng rất đáng nể vì chỉ khi “khúc cây biết chuyển động” này đi kiếm ăn hoặc chạy trốn kẻ thù thì ta mới có cơ hội phát hiện ra đó là sinh vật sống còn lúc chúng đứng yên ngưng chuyển động thì “chào thua”

Bo que cánh đỏ Calvisia kneubuehleri – Ảnh: Phùng Mỹ Trung

Nhông bách Calotes bachae – Có chiến thuật tàng hình bằng cách biến đổi màu sắc, giống như họ hàng nhà nhông (những tế bào iridophore chứa những tinh thể siêu nhỏ với kích cỡ dưới da có hình dạng và tổ chức khác nhau. Để đổi màu da, tắc kè chỉ cần thay đổi cấu trúc sắp xếp của lớp tế bào phía ngoài bằng cách thả lỏng hoặc làm căng lớp da.). Loài nhông bach đã dùng phương cách này để khiến cho bất cứ kẻ thù nào của chúng cũng khó có thể nhận ra từ khoảng cách rất gần và con mồi của chúng thì gần như bị bịt mắt khi nhìn thấy đám rêu màu xanh biếc trên lớp thân cây mục kia là một thần chết đang chờ đợi chúng.

Nhông bách Calotes bachae – Ảnh: Vũ Việt Anh