Loài Cầy tai trắng – ninja của rừng già Việt Nam

Bài & Ảnh: Vũ Long – Viện sinh học nhiệt đới

Khi màn đêm buông xuống những cánh rừng mưa nhiệt đới ở miền trung Việt Nam, một thế giới khác chợt cựa mình tỉnh dậy: thế giới của các loài thú ăn đêm. Trong cái thế giới kỳ lạ và huyền ảo đó, Cầy tai trắng thật xứng đáng nhận danh hiệu những Ninja của rừng già…
So với những người anh em trong họ Cầy Viverridae, Cầy tai trắng có kích thước thuộc dạng trung bình., phần sống mũi có sọc trắng mờ, đôi tai to tròn, mỏng phủ lớp lông ngắn màu trắng, hai mắt to, phần lông quanh mắt có màu sậm, trông như một chiếc mặt nạ của các ninja trên phim ảnh. Ngoài gương mặt của “điển trai”, Cầy tai trắng được tạo hóa ban tặng một bộ lông màu vàng nhạt (đôi khi hung xám), có 3 sọc nâu đen dọc sống lưng. Phần lông ở chân và cuối đuôi màu đen tuyền, xù hơn so với lông trên mình.

Cầy tai trắng Arctogalidia trivirgata – Ảnh: Nguyễn Hào Quang

Cầy tai trắng Arctogalidia trivirgata – Ảnh: Nguyễn Hào Quang

Cầy tai trắng khá khó tính trong chuyện ăn uống. Thức ăn ưa thích của chúng là các loại quả như, sung, da, mận… trứng chim và chim. Trong những cánh rừng nguyên sinh, cây cối đua nhau vươn cao để đón ánh mặt trời, nên việc kiếm được bữa trái cây ngon lành đủ dinh dưỡng luôn là thách thức với loài động vật không có đôi cánh. Tuy nhiên, với  Cầy tai trắng đó chỉ là “chuyện nhỏ như con thỏ”, bởi qua quá trình tiến hóa, Cầy tai trắng đã phát triển khả năng leo trèo và luồn lách phi thường để luôn là kẻ về nhất trong các cuộc”trèo đua” tìm quả mọng. Với cơ thể khá thon thả, chúng còn có thể “phi thân” từ tán cây này qua tán cây khác nếu khoảng cách dưới 5 mét. Khả năng leo trèo tuyệt vời còn giúp Cầy tai trắng trở thành “cái chết bất ngờ” đối với lũ chim ngây thơ vốn cứ tưởng tán cây cao là chỗ nghỉ an toàn khi đêm xuống.
Trong màn đêm, cầy tai trắng thoát ẩn thoắt hiện trên các ngọn cây cao. Tuy chúng không nhỏ bé, nhưng với “thân thủ phi phàm” và bước đi êm ái, rất khó để có thể quan sát được loài này trong rừng. Tuy nhiên, nếu biết được vị trí chúng hay kiếm ăn cộng thêm lòng kiên nhẫn, ta vẫn có thể quan sát và chụp ảnh loài thú chuyên ăn đêm này tại một số khu vực ít có sự tác động của con người.

Cầy tai trắng Arctogalidia trivirgata – Ảnh: Nguyễn Hào Quang

Loài Cầy tai trắng có tên khoa học là Arctogalidia trivirgata, thuộc họ Cầy Viverridae, bộ Thú ăn thịt Canivora. Loài này cố vùng phân bố rộng, trải dài từ Ấn Độ, Mianma, Thái Lan, Lào, Campuchia, Malaysia, Borneo, Sumantra, Java đến Đông Dương. Ở Việt Nam, các nhà  nghiên cứu đã ghi nhận loại này  ở nhiều nơi, như  Vĩnh Phú, Hoà Bình, Gia Lai, Kontum, Ninh Thuận, Bình Thuận… Đây là loài thú quý hiếm, có tên trong Sách đỏ Việt Nam. Hiện tại, số lượng cá  thể loài này đang có chiều hướng suy giảm do nạn săn bắn bừa bãi và mất sinh cảnh sống.