Hút mật họng tím, vẻ đẹp lung linh của cánh chim trời

Bài & Ảnh: Hào Quang – Viện sinh học nhiệt đới

Trong một đôi dòng tự sự, Trịnh Công Sơn có ví mình như là “một loài chim nhỏ hót chơi trên đầu những ngọn lau” và mối liên tưởng thú vị này, không có gì đúng hơn là dẫn dắt người ta nghĩ về loài chim ấy, Hút mật họng tím – Một loài chim đẹp có tiếng hót thánh thót, vang xa và thức ăn chủ yếu là mật hoa.
Loài Hút mật họng tím có tên khoa học là Nectarinia jugularis, thuộc họ Hút mật Nectariniidae, bộ Sẻ Passeriformes, có địa bàn phân bố ở những vùng có cao độ dưới 900 m so với mực nước biển. Thức ăn chủ yếu của chúng là mật hoa nên thường bắt gặp loài này ở những cây đang ra hoa. Đôi khi chúng cũng ăn một số côn trùng nhỏ, nhất là vào thời kỳ nuôi chim non. Chúng sống được ở nhiều kiểu rừng khác nhau. Kích thước cơ thể nhỏ, nhưng tiếng hót của chim thánh thót và vang xa. Với bộ lông đẹp, tiếng hót hay, và cũng khá dễ bắt gặp, Hút mật họng tím như là một loài chim cảnh được ưa chuộng.

Hút mật họng tím Nectarinia jugularis (Con cái) – Ảnh: Nguyễn Hào Quang

Nước ta nằm trong vùng khí hậu cận nhiệt đới, muôn hoa đua nở quanh năm, thực sự là môi trường sống lí tưởng cho nhiều loài chim Hút mật. Hiện tại, theo ghi nhận của các nhà khoa học, ở Việt Nam có khoảng 16 loài chim Hút mật, phân bố khắp các vùng từ đồng bằng cho đến trung du miền núi. Vào mùa sinh sản, chim kêu nhiều hơn bình thường để thu hút bạn tình. Thông thường chim trống sẽ kêu và bắt đầu khoe mẽ để thu hút con cái với bộ lông sặc sỡ của mình.
Đối với hầu hết các loài Hút mật, chim trống bao giờ cũng đẹp hơn chim mái. Chim trống của loài Hút mật họng tím có đến 4 màu sắc trên bộ lông của nó: xám, vàng chanh, cam, xanh đen. Chim mái bụng vàng, lưng xám.

Hút mật họng tím Nectarinia jugularis (Con đực) – Ảnh: Nguyễn Hào Quang

Chim trống đôi khi cũng có một bộ lông dạng khác (male eclipse) chỉ có 3 màu: xám, vàng chanh và xanh đen. Hút mật họng tím là loài sống định cư. Chim kết đôi và làm tổ quanh năm. Tổ chim được làm từ nhiều loại vật liệu mà chim nhặt nhạnh được như lá cây, cành cây nhỏ, sợi chỉ, vải vóc, chim mái lót tổ với lông trên ngực của mình. mỗi lần đẻ từ 1 – 2 trứng, chim con nở một tháng sau đó. Nhiệm vụ làm tổ và chăm sóc con phần lớn phụ thuộc vào chim mái.

Hút mật họng tím Nectarinia jugularis – Ảnh: Phùng Mỹ TrungHút mật họng tím Nectarinia jugularis – Ảnh: Phùng Mỹ Trung