Hành tinh, sự sống và hóa thạch

TRÁI ĐẤT & SỰ SỐNG

Trái đất được hình thành cùng với Hệ mặt trời. Hệ mặt trời ban đầu tồn tại như một đám mây BỤI và KHÍ lớn, quay tròn, gọi là tinh vân Mặt trời. Tinh vân này gồm Hydro và Heli được tạo ra từ một “VỤ NỔ LỚN” được gọi là BIG BANG và những nguyên tố hóa học nặng hơn khác được tạo ra từ các ngôi sao đã chết. Vụ nổ gây sóng chấn động về hướng tinh vân Mặt trời và làm nó bị nén vào. Vì đám mây tiếp tục quay, lực hấp dẫn & quán tính làm đám mây trở nên phẳng như hình dạng một cái đĩa, vuông góc so với trục quay của nó.
Đa phần khối lượng tập trung ở giữa và bắt đầu nóng lên. Lúc ấy, trọng lực làm cho vật chất cô đặc lại xung quanh các hạt bụi vật chất, phần còn lại của đĩa bắt đầu tan rã thành những vành đai. Các mảnh nhỏ va chạm vào với nhau và nó tạo thành những mảnh lớn hơn. Những mảnh nằm trong tập hợp nằm cách trung tâm khoảng 150 triệu km tạo thành TRÁI ĐẤT.

HÀNH TINH SỐNG CỦA CHÚNG TA
Trái đất là nơi “duy nhất” có đầy đủ điều kiện để nuôi dưỡng sự sống đa dạng, cả trên cạn và dưới biển. Nếu không có nhiệt và ánh sáng từ Mặt trời, nguồn nước dồi dào, sự bảo vệ của khí quyển, cùng các loại đá, khoáng vật – những nhân tố tạo thành nền tảng cho các hệ sinh thái của Trái đất thì sự sống sẽ chẳng thể tồn tại.

TRÁI ĐẤT LUÔN VẬN ĐỘNG
Trong Hệ Mặt Trời của chúng ta, Trái đất dường như là hành tinh duy nhất ở vị trí thích hợp để nuôi dưỡng sự sống phong phú. Là hành tinh thứ ba tính từ Mặt trời, Trái đất không quá gần cũng không quá xa sức nóng của Mặt trời. Nhờ thế Trái đất duy trì được bầu khí quyển bên ngoài gồm ôxi với các khí khác & tầng thủy quyển với lượng nước dồi dào trên bề mặt. Hai thứ đó cùng tạo nên một lớp bảo vệ và ngăn cách Trái đất với các tác nhân có hại trong vũ trụ, cho phép sự sống sinh sôi. Ngược lại, các hành tinh khác trong Hệ Mặt trời lại quá nóng hay quá lạnh và không có lượng nước và ôxi cần thiết để nuôi dưỡng sự sống. Trái đất có cấu trúc phân lớp, ở tâm là lớp lõi kim loại rắn cực kì nóng, bao quanh là một lớp kim loại nóng chảy. Lớp này lại được bọc bởi một lớp trung gian dày bằng silicat nóng. Ngoài cùng là lớp vỏ mỏng, nguội, dễ vỡ. Lớp trung gian bị khuấy động không ngừng bởi nhiệt tỏa ra từ lớp lõi, tạo áp lực lên lớp vỏ, khiến lớp vỏ bị vỡ thành các “mảng”. Suốt niên đại địa chất, các mảng này trôi dạt lại gần và ra xa nhau đã làm thay đổi địa lí Trái đất và các môi trường sống. Các đại dương, núi, cảnh quan không ngừng được hình thành và phá hủy. Sự sống phải thích nghi với những đổi thay ấy.

SỰ SỐNG LÀ GÌ ?
Có một số đặc điểm xác định sự sống và phân biệt một sinh vật hữu cơ vận động với vật chất vô cơ không sống, trong đó có khả năng hấp thu và sử dụng năng lượng để sinh trưởng và biến đổi, sinh sản, thích ứng với môi trường. Những sinh vật phức tạp hơn còn có khả năng giao tiếp.Tế bào là đơn vị cơ bản của sự sống, có khả năng tự nhân bản và thực hiện toàn bộ các quá trình sống.

CHẾT & BỊ CHÔN VÙI
Hiện tượng HÓA THẠCH phụ thuộc vào nhiều các yếu tố may rủi. Các loài sinh vật được bảo tồn chỉ chiếm một tỉ lệ rất nhỏ. Trên cạn, HÓA THẠCH thường hình thành do các sự kiện ngẫu nhiên – chẳng hạn, khi động vật bị đất lở hay lũ quét nhấn chìm, hoặc khi chúng chết đuối trong hồ. Những loài động vật dưới biển có cơ hội HÓA THẠCH cao hơn nhiều, vì trầm tích đều đặn tích tụ trên xác của chúng. Trầm tích nhỏ và mịn có thể bảo tồn xác mềm, nhưng những HÓA THẠCH tốt nhất là xác của động vật có phần
cứng như vỏ giáp hoặc xương. Sau khi xác sinh vật bị chôn vùi, các khoáng vật hòa tan từ từ, ngấm vào đó và biến chúng thành ĐÁ. Khi đã hình thành, nhiều HÓA THẠCH lại bị phá hủy do nhiệt, áp suất, hoặc do các vận động địa chất của trái đất khi nó vẫn nằm sâu trong lòng đất. Nhưng nếu một HÓA THẠCH vẫn tồn tại, sau tất cả những tác động này vàcó thể cuối cùng sự vận động của Trái đất sẽ nâng lên, đưa nó trở lại tầng đất mặt. Ở đó nó có thể được giải phóng khỏi đá mẹ nhờ hiện tượng xói mòn. Nhưng nếu không sớm được phát hiện, HÓA THẠCH sẽ bị vỡ vụn ra.

Những HÓA THẠCH xác sinh vật có thể rất ấn tượng, đặc biệt là những bộ xương hoàn chỉnh dài vài mét. Tuy nhiên, các di tích HÓA THẠCH không chỉ có dạng này mà còn có những dấu vết HÓA THẠCH khác là dấu chân, hang ngầm do động vật đào khoét, hoặc các vết tích khác do các hoạt động của chúng để lại. Những dấu vết HÓA THẠCH này đã cung cấp bằng chứng gián tiếp nhưng thú vị về cách sống của động vật. Dấu chân khủng long có thể cho biết tốc độ di chuyển, quan hệ giữa các cá thể trong đàn. Thậm chí cả cân nặng của chúng đã tăng ra sao trong quá trình sinh trưởng.
Xa xưa hơn nhiều, ĐÁ thường chứa những HÓA THẠCH hóa học, những hợp chất gốc Carbon cổ được tạo ra do các quá trình sinh học. Dù không ngoạn mục, nhưng những vết tích hóa học này là bằng chứng quan trọng về những SINH VẬT ĐẦU TIÊN TRÊN TRÁI ĐẤT.