TRA CỨU SINH VẬT RỪNG VIỆT NAM

(Hơn 2000 loài thuộc các họ, bộ, nhóm khác nhau)

JACOBSON

Tác giả: Phùng Mỹ Trung 20 Tháng 8, 2026

Cơ quan Jacobson, hay cơ quan vomeronasal (VomeroNasal Organ – VNO) – là một cơ quan cảm giác hóa học chuyên biệt, giúp một số động vật bò sát phát hiện các tín hiệu hóa học trong môi trường, đặc biệt là các chất liên quan đến đồng loại.
Cơ quan Jacobson nằm ở vùng phía trước hoặc nền khoang mũi, tùy nhóm động vật. Ở rắn và thằn lằn, cơ quan này nằm ở vùng vòm miệng và có sự liên hệ rất đặc biệt với chiếc lưỡi. Khi bò sát (rắn và thằn lằn) thè lưỡi, lưỡi thu các phân tử hóa học trong môi trường lưỡi rút vào miệng đưa các phân tử đến vùng cơ quan vomeronasal cơ quan Jacobson phân tích tín hiệu hóa học → giúp rắn định hướng và nhận biết môi trường. Vì vậy, lưỡi rắn, thằn lằn không chỉ có chức năng vị giác, nó hoạt động như một bộ phận thu thập mẫu hóa học để đưa đến cơ quan Jacobson.
Tùy loài, hệ thống vomeronasal có thể tham gia phát hiện các dấu hiệu hóa học của con mồi, dấu vết của đồng loại, tín hiệu liên quan đến sinh sản, lãnh thổ và tương tác xã hội, các chất hóa học trong môi trường. Ở rắn, cơ quan này đặc biệt quan trọng đối với định hướng, săn mồi, lẩn tránh kẻ thù và nhận biết tín hiệu hóa học.
Jacobson khác gì với khứu giác

So sánh Khứu giác Cơ quan Jacobson
Cơ quan chính Biểu mô khứu giác Vomeronasal organ
Vị trí Khoang mũi Vùng vomeronasal
Chức năng Phát hiện rất nhiều chất bay hơi Chuyên biệt hóa học, tùy loài
Ở rắn Rất phát triển
Lưỡi hỗ trợ Không đặc biệt

Bài viết liên quan

Côn trùng Insecta

Thực vật Plantae

Nấm Fungi

Tô sơn Toricelliaceae