TRA CỨU SINH VẬT RỪNG VIỆT NAM

(Hơn 2000 loài thuộc các họ, bộ, nhóm khác nhau)

ĐẠI TÂN SINH CENOZOIC ERA

Tác giả: Phùng Mỹ Trung 18 Tháng 8, 2026

Đại Tân sinh Cenozoic Era – Đại địa chất hiện tại của trái đất, bắt đầu khoảng 66 triệu năm trước Ma (“Ma viết tắt của mega-annum, có nghĩa một triệu năm, thường dùng cho một mốc thời gian trước hiện tại), ngay sau sự kiện tuyệt chủng cuối kỷ Creta (Phấn trắng), và kéo dài đến ngày nay. Tên Cenozoic có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp = kainos = mới, zoe = sự sống → nghĩa gần “sự sống mới”.
Vị trí trong thang thời gian địa chất

Cấp Tên Thời gian
Đại Tân sinh (Cenozoic) 66 Ma – đến ngày nay
Kỷ Paleogen 66 – 23,03 Ma
Kỷ Neogen 23,03 – 2,58 Ma
Kỷ Đệ tứ (Quaternary) 2,58 Ma đến ngày nay

Đại Tân sinh gồm 3 kỷ (Paleogen → Neogen → Đệ tứ). 
Kỷ Paleogen – Paleogene ~66c- 23,03 Ma. Gồm các thế địa chất Paleocen → Eocen → Oligocen. Đây là giai đoạn đặc biệt quan trọng đối với sự bùng nổ và đa dạng hóa của thú và chim sau tuyệt chủng K-Pg. Thú bắt đầu chiếm nhiều hốc sinh thái mà khủng long không còn chiếm giữ. Linh trưởng xuất hiện và đa dạng hóa. Cá voi sơ khai xuất hiện trong Eocen. Các hệ sinh thái rừng nhiệt đới phát triển rộng trong nhiều thời kỳ.
Kỷ Neogen – Neogene ~23,03 – 2,58 Ma. Gồm các thế địa chất Miocen → Pliocen. Đây là thời kỳ quan trọng đối với sự phát triển của nhiều nhóm động vật hiện đại. Đồng cỏ mở rộng. Động vật ăn cỏ phát triển mạnh. Ngựa, voi, thú móng guốc và động vật ăn thịt đa dạng hóa. Hominin xuất hiện ở châu Phi vào cuối Miocen. Khí hậu nhìn chung có xu hướng lạnh và khô hơn.
Kỷ Đệ tứ – 2,58 Ma đến nay. Gồm các thế địa chất Pleistocen → Holocen. Đây là thời kỳ của nhiều chu kỳ băng hà – gian băng, voi ma mút và nhiều động vật cỡ lớn phát triển, tiến hóa và mở rộng của chi Homo. Cuối cùng là sự xuất hiện và phát triển của loài người Homo sapiens. Holocen bắt đầu khoảng 11.700 năm trước và chúng ta đang sống trong Holocen theo hệ thống địa chất chính thức hiện hành.

Bài viết liên quan

Côn trùng Insecta

Thực vật Plantae

Nấm Fungi

Tô sơn Toricelliaceae