Ghi nhận ba loài Chuồn chuồn ngô của khu hệ Việt Nam

Bài và Ảnh: Đỗ Mạnh Cương – Chuyên gia bảo tồn chuồn chuồn của IUCN tại Việt Nam

Bản tin của Quỹ nghiên cứu Chuồn chuồn Quốc tế tháng 4 năm 2011 (bản tin 36) đã ghi nhận thêm ba loài chuồn chuồn thuộc họ Chuồn chuồn ngô Gomphidae cho khu hệ chuồn chuồn Việt Nam .
Loài Fukienogomphus promineus được Chao công bố đầu tiên vào năm 1954 tại Trung Quốc, đây là một trong ba loài thuộc giống Fukienogomphus . Trong đợt khảo sát tháng 5 năm 2010 tại Mẫu Sơn, Lạng Sơn, tác giả của công bố đã phát hiện ra loài này ở Việt Nam. Đây là ghi nhận đầu tiên của giống Fukienogomphus ở Việt Nam và cho thấy sự tương đồng về khu hệ sinh vật giữa Bắc Việt Nam và Nam Trung Hoa – khu vực được xem là điểm nóng về đa dạng sinh học. Loài Fukienogomphus promineus là loài chuồn chuồn có kích thước lớn nhất trong giống khi so sánh với 2 loài Fukienogomphus choifongae (Hong Kong) và loài Fukienogomphus prometheus (Phúc Kiến, Trung Quốc) với kích thước sải cánh lên tới 95mm. Mặc dù nơi sống của loài này tương đối bị tác động trên đỉnh Mẫu Sơn, nhưng những dòng suối sạch với mức độ che phủ tương đối của thảm thực vật còn sót lại tại các khe núi là nơi sống lý tưởng của loài này.
Loài Gomphidia abbotti được Williamson mô tả năm 1907 tại Thái Lan, sau này loài này được phát hiện ở nhiều nước khác thuộc khu vực Đông Nam Á như Lào Cam Pu Chia, Myanmar… Tuy nhiên ghi nhận về loài này lần đầu tiên được công bố ở Việt Nam dựa trên các mẫu vật thu được tại Khu rừng giống, Huyện K’Bang, Tỉnh Gia Lai năm 2010 và các cánh rừng thứ sinh thuộc Huyện Vĩnh Cửu, Tỉnh Đồng Nai năm 2003.
Loài Megalogomphus sommeri là loài chuồn chuồn ngô có kích thước lớn, loài này được tìm thấy trong những cánh rừng ít bị tác động ở miền Bắc (Cúc Phương) và miền Trung (Quảng Bình) Việt Nam, dọc theo dải núi đá vôi. Công bố này cũng ghi nhận loài này lần đầu tiên cho khu hệ Chuồn chuồn ngô Việt Nam .

Một trong 3 loài ghi nhận mới cho khu hệ chuồn chuồn Việt Nam
loài Gomphidia abbotti, Fukienogomphus prometheus, Megalogomphus sommeri
Ảnh chụp bởi Đỗ Mạnh Cương